Postanowiłem wobec wielu pytań skierowanych do mnie krótko wypowiedzieć się, co sądzę o uchwale Państwowej Komisji Wyborczej z 30.12.2024 r.o sprawozdaniu KW PiS z wyborów do Sejmu i Senatu z 15.10. 2023 r. i rzekomym potrzasku, jaki zastawili na min. Andrzeja Domańskiego PiS i PKW.
Przypomnę treść tej uchwały:
„Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie art. 145 § 6 ustawy (…) – Kodeks wyborczy (….), postanawia
§ 1. W wykonaniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2024 r. (sygn. akt I NSW 55/24) przyjąć sprawozdanie finansowe Komitetu Wyborczego Prawo i Sprawiedliwość (….).
§ 2. Niniejsza uchwała została podjęta wyłącznie w wyniku uwzględnienia skargi przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego i jest immanentnie powiązana z orzeczeniem, które musi pochodzić od organu będącego sądem w rozumieniu Konstytucji i Kodeksu wyborczego. Państwowa Komisja Wyborcza nie przesądza przy tym, że Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest sądem w rozumieniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie przesądza o skuteczności orzeczenia.
§ 3. Od niniejszej uchwały nie przysługuje środek prawny.”
O tej uchwale wypowiadałem się zapytany już chwilę po jej podjęciu. Nadal trwa wokół niej dużo zamieszenia. Sprawa jest prosta, a min. Domański nie jest w potrzasku zastawionym przez kłusowników z PiS.
PKW podjęła uchwałę pod warunkiem zawieszającym, że IKNiSP jest sądem.
PKW sama zawiesiła wykonanie tej uchwały mimo, że art. 145 § 6 Kodeksu wyborczego nie przewiduje czegoś takiego a PKW ma działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji).
PKW stwierdziła, że nie wie, czy IKNiSP jest sądem oraz nie wie, czy wykonuje coś, co jest orzeczeniem sądu.
Warunek zawieszający jest to zdarzenie przyszłe i niepewne, którego wystąpienie powoduje powstanie skutków prawnych. W tym przypadku PKW powiedziała, że ktoś musi w przyszłości przesądzić o tym, czy IKNiSP jest sądem, ale nie powiedziała kto, kiedy i w jakim trybie.
Na temat IKNiSP oraz neosędziów wypowiedziały się trybunały międzynarodowe (podsumowanie to wyroki ETPC z listopada 2023 r. oraz TSUE z grudnia 2023 r.).
Organy władzy publicznej są bezpośrednio związane wyrokami ETPC i TSUE (art. 87, 90 i 91 w zw. z art. 7 i 8 Konstytucji). Wykonanie tych wyroków nie może być zgodnie z Konstytucją uzależnione od przyjęcia ustawy przez polski parlament i jej podpisania przez Prezydenta (kim by on nie był). Notabene przydałaby się taka ustawa nawet w razie weta obecnego prezydenta Dudy, który jest twórcą m. in. IKNiSP.
Minister Finansów Andrzej Domański jako organ władzy publicznej jest związany przysięgą – tak jak wszyscy członkowie rządu – którą złożył zgodnie z art. 151 Konstytucji, a która nakazuje mu dochować wierności Konstytucji.
Minister Domański nie może wykonać czegoś, co jest niewykonalne. Nie ma też podstawy, aby – jak podpowiada mu RPO prof. M. Wiącek – wydał w tej sprawie decyzję administracyjną, bo nie jest to sprawa administracyjna.
Estetyka jest w życiu pomocna, a więc nie należy zaniedbywać nauki o pięknie, a prawo to sztuka czynienia tego, co jest słuszne, a przez to piękne.
Michał Romanowski
