16 kwietnia br. w Trybunale Konstytucyjnym pojawiły się nieprawdziwe informacje na temat trwającego procesu wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa, które wymagają sprostowania. Słowa o rzekomych „naruszeniach prawa dokonanych przez marszałka Sejmu”, które padły na rozprawie, są pozbawione podstaw. Nabór członków KRS, rozpoczęty w związku z obwieszczeniem marszałka Sejmu z 9 lutego br., jest prowadzony zgodnie z procedurami.

16 kwietnia 2026 r. w Trybunale Konstytucyjnym rozpatrywano wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Przedmiotem sprawy były przepisy z nowelizacji z 8 grudnia 2017 r. W oparciu o nie przeprowadzono już dwa nabory do Krajowej Rady Sądownictwa: w 2018 r. oraz w 2022 r., jak również nabór uzupełniający w 2021 r.

Podczas wczorajszego posiedzenia pojawiły się, zwłaszcza podczas wypowiedzi przedstawicieli obecnej Krajowej Rady Sądownictwa, nieprawdziwe informacje dotyczące trwającej obecnie procedury wyłaniania jej członków. Wymagają one stanowczej reakcji i zdementowania. Kancelaria Sejmu podkreśla, że prowadzony obecnie nabór jest prowadzony zgodnie z procedurami i standardami.

Prezydent RP Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r., która zmieniała sposób wyłaniania członków Krajowej Rady Sądownictwa. Z powodu weta prezydenta w ramach trwającego naboru konieczne było zastosowanie przepisów przyjętych przez Sejm VIII kadencji.

Ponadto do dzisiaj nie dopuszczono do udziału w pracach Trybunału Konstytucyjnego czwórki sędziów, wybranych legalnie przez Sejm X kadencji 13 marca 2026 r., z tego względu podejmowane czynności orzecznicze należy oceniać pod kątem ich legalności.

Rzekomy brak uwzględniania poparcia obywateli

Pojawiały się zarzuty dotyczące rzekomego nieuwzględniania poparcia obywateli w procesie wyboru członków KRS. Maciej Nawacki, występujący w imieniu obecnej KRS, powiedział, że „marszałek Sejmu nie uwzględnił między innymi poparcia zgłoszonego przez listy obywatelskie, mniej więcej 300 tys. głosów obywateli zostało wyrzuconych do kosza”. Twierdzenia te powtórzył sędzia Bogdan Święczkowski, który pytał: „jak marszałek Sejmu wyrzucił 300 tys. podpisów obywateli, na jakiej podstawie prawnej?”.

Są to wypowiedzi nieprawdziwie i sprzeczne ze stanem rzeczy. W komunikacie z 17 marca br. Kancelaria Sejmu poinformowała, że „w przypadku wszystkich zgłoszeń [kandydatów do KRS] wymóg dołączenia co najmniej 2 tys. podpisów pod każdą z kandydatur został pozytywne zweryfikowany”. Do tej sprawy odniesiono się także w komunikacie Kancelarii Sejmu z 7 kwietnia 2026 r.

Warto również zaznaczyć, że w trwającym naborze członków KRS nie było przypadku, w którym marszałek Sejmu odmówiłby przyjęcia zgłoszenia kandydata z powodu złożenia mniejszej od wymaganej liczby podpisów poparcia. Nie było także sytuacji, która uzasadniałaby zwrócenie się przez marszałka Sejmu do Państwowej Komisji Wyborczej. Marszałek Sejmu mógłby to uczynić w przypadku wątpliwości co do prawidłowości złożenia wymaganej liczby podpisów, ale w tej sytuacji taka konieczność nie zaszła.

Informacja o kandydacie sporządzona przez wiceprezesa sądu

Wyrażono także zarzuty, jakoby informacje przekazywane o kandydatach do KRS przez osoby nieuprawnione. Maciej Nawacki występujący w imieniu obecnej KRS powiedział m.in., że: „marszałek Sejmu uwzględnił opiniowanie pochodzące tak od wiceprezesów sądów, którzy nie są uprawnieni w ogóle do opiniowania” i „od osób trzecich będących szeregowymi sędziami”.

Dopuszczalność sporządzenia informacji o kandydacie w trybie art. 11a ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa przez wiceprezesa sądu była analizowana przez Sąd Najwyższy jeszcze przed zakończeniem przyjmowania zgłoszeń w ramach trwającego obecnie naboru. Zgodnie z art. 22b § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, prezesa sądu zastępuje wiceprezes sądu, a w razie jego nieobecności – wyznaczony sędzia.

Sąd Najwyższy w uchwale z 7 czerwca 2023 r. (sygn. akt II Zo 24/23) wskazał, że od tej zasady nie ma żadnych wyjątków, a w uchwale z 17 listopada 2009 r. (sygn. akt III CZP 86/09, OSNC 2010/5/70) stwierdził, że „prezes sądu jest organem jednoosobowym wyposażonym w uprawnienia i obowiązki przekraczające możliwości jednej osoby – piastuna organu; w takim wypadku ustawodawca przyjmuje jako standard system tzw. dekoncentracji wewnętrznej, oparty na działaniu «z upoważnienia organu». Przeniesienie kompetencji nie powoduje ich utraty przez organ upoważniający, w związku z czym podmiot upoważniony nie nabywa ich, lecz wykonuje je w imieniu organu i «na jego rachunek»”.

Warto wskazać, że w poprzednim naborze do Krajowej Rady Sądownictwa, przeprowadzonym w 2022 r., także doszło do sporządzania informacji przez wiceprezesa sądu (zob. przykład).

Wezwania do stosowania „procedury zastępczej” przez kandydatów

Ponadto Maciej Nawacki występujący w imieniu obecnej KRS zarzucił, że marszałek Sejmu nie odpowiedział na wnioski części kandydatów do KRS do umożliwienia im realizacji procedury zastępczej, czyli samozaopiniowania. Maciej Nawacki powiedział, że „marszałek Sejmu został wezwany przez część kandydatów do umożliwienia im realizacji procedury zastępczej, czyli samozaopiniowania […] ale brak jest odpowiedzi jak tej pory”.

Do Kancelarii Sejmu wpłynęły pisma od dwóch kandydatów z wnioskami o zastosowanie tzw. procedury zastępczej. Warto dodać, że jedno z tych pism wpłynęło dopiero 16 kwietnia 2026 r. w godzinach porannych, w związku z czym jest jeszcze rozpatrywane.

W drugiej ze spraw marszałek Sejmu sporządził odpowiedź na przesłany wniosek 15 kwietnia 2026 r. i tego samego dnia pismo zostało skierowane do kandydata. Marszałek Sejmu wskazał na dopuszczalność sporządzenie informacji o kandydacie przez wiceprezesa. Podkreślono, że nie zaktualizowały się przesłanki do zastosowania art. 11a ust. 7 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Właściwy organ w terminie, określonym w art. 11a ust. 6 ww. ustawy, sporządził i przekazał informację, o której stanowi przywołany przepis, tj. informację obejmującą dorobek orzeczniczy kandydata. Dodano, że brak jest przeszkód prawnych, by informację o kandydacie sporządził wiceprezes sądu, zastępujący prezesa sądu.

Prezentacja trybów poparcia

Ponadto podczas wczorajszej rozprawy przedstawiciele obecnej KRS zarzucili marszałkowi Sejmu nieprawidłową prezentację trybów poparcia kandydatów do KRS na stronach Sejmu. Anna Dalkowska, występująca w imieniu obecnej KRS, powiedziała, że „na stronie Sejmu […] część kandydatów została przedstawiona w taki sposób, iż mają tylko jeden ten tryb poparcia. W przypadku kandydatów, którzy mieli powiedzmy tryb obywatelski i tryb sędziowski i złożyli jedno zgłoszenie i mieli jednego pełnomocnika, na tej stronie sejmowej w tej chwili figurują tylko tak, jakby mieli tylko to jedno zgłoszenie sędziowskie, czyli nie ma tego obywatelskiego. Natomiast w przypadku kandydatów, którzy mieli 2 rozłączne zgłoszenia i 2 oddzielnych albo nawet tego samego na pewno 2 oddzielne zgłoszenia i 2 oddzielnych pełnomocników wiszą jakby ci kandydaci z uwzględnieniem obu tych trybów”. Przedstawicielka KRS zarzuciła też marszałkowi Sejmu, że poprzez taki sposób prezentacji kandydatów „głosy obywateli […] po prostu zostały zniwelowane”.

Marszałek Sejmu w żaden sposób nie ingerował w sposób, w jaki uprawnione podmioty zechciały zgłosić kandydatów. Zgłoszenia, których dokonano w dwóch trybach, ale w jednym piśmie – tak właśnie zostały prezentowane, co zauważyła Anna Dalkowska. Nie można tu mówić o „niwelowaniu trybu obywatelskiego”, skoro w żadnym z tego rodzaju zgłoszeń nie doszło do zakwestionowania skuteczności skorzystania z tego trybu – co obszernie wyjaśniono powyżej.

Należy podkreślić, że z zamieszczonych w Systemie Informacyjnym Sejmu informacji jasno wynika, które zgłoszenia zostały dokonane przez grupę obywateli, gdyż w tych przypadkach w zgłoszeniu jako załączniki wymieniano wykazy poparcia przez obywateli.

Przyczyny odmowy nadania dalszego biegu jednego z kandydatów

Przedstawiciele KRS zarzucili marszałkowi Sejmu także, że nie uwzględnił jednej z kandydatur do KRS bez podania przyczyny. Przedstawiciel Krajowej Rady Sądownictwa Maciej Nawacki wskazał, że „mamy informacje o zgłoszeniu 61 kandydatów do Rady, ostatecznie uznano 60 kandydatów, w stosunku do jednego kandydata nie mamy informacji z jakich przyczyn (…) nie został ten kandydat przyjęty do dalszej procedury”.

Jest to wypowiedź wprowadzająca błąd, ponieważ w komunikacie z 7 kwietnia br. wskazano wprost, że: „spośród 61 zgłoszeń, które wpłynęły w terminie wynikającym z obwieszczenia marszałka Sejmu jedno zgłoszenie nie zostało podane do publicznej wiadomości, a w konsekwencji nie będzie dalej procedowane. Zgłoszenie to nie spełniało wymogu określonego w art. 11b ust. 1 ustawy o KRS, tj. wymogu złożenia zgłoszenia przez pełnomocnika, który musi być wskazany w pisemnym oświadczeniu, pierwszych piętnastu osób z wykazu”