W 20 rocznicę rozszerzenia Unii Europejskiej o 10 państw Trybunał Sprawiedliwości przygotował materiały, w których próbuje oddać zmiany, jakie zaszły w ciągu tych dwóch dekad w samym Trybunale, jak i w jego pozycji w Unii.
Interesujące jest, jak jego działalność odzwierciedla sytuację polityczną w państwach członkowskich: statystyka odesłań prejudycjalnych ujawnia, że ich liczba rośnie wraz z opresyjnością polityczną państwa członkowskiego. Biorąc za przykład nasz kraj: do 2015 roku do Trybunału wpływało z Polski kilkanaście odesłań rocznie. Po wygranych przez PiS wyborach w 2015 roku następuje przyspieszenie: w 2016 jest to już 19 odesłań, w 2018 – 31, a w 2023 – 48. Ogółem z Polski napłynęło w ciągu 20 lat 375 odesłań prejudycjalnych, a wciągu 8 lat rządów Prawa i Sprawiedliwości – 270! Można sądzić, że polscy sędziowie odkryli Trybunał, gdy sami stali się celem ataku władzy politycznej. Doprowadziło to – o czym rocznicowe materiały prasowe TSUE litościwie milczą – do uznania przez polskie władze Trybunału Sprawiedliwości za jednego z wrogów politycznych rządzącej naszym krajem kamaryli. W tym – przez polski Trybuna Konstytucyjny, który odmawia (do dzisiaj, mimo zmiany politycznej) Trybunałowi Sprawiedliwości UE prawa wyrokowania w sprawach niewygodnych dla systemu, budowanego przez dzisiejszą opozycję w latach 2015 – 2023 .
Inną ważną stroną Trybunału, czysto techniczną, jest tłumaczenie: Problemem dla Trybunału stał się system językowy. Gdy w 1952 r. powstała Wspólnota Gospodarcza Węgla i Stali (EWWiS), miała ona cztery języki urzędowe. Ich liczba powiększała się wraz z kolejnymi rozszerzeniami: do 7 języków urzędowych w 1974 r., 8 w 1981 r., 10 w 1986 r., 12 w 1995 r. i do łącznie 21 języków urzędowych w 2004 r.
Wzrost liczby języków urzędowych spowodował ogromny wzrost liczby kombinacji językowych: z 12 w 1952 r. do 420 w 2004 r. (a obecnie – 552). Problem ten rozwiązano, opisuje to w ogólnych zarysach poniższy „Materiał prasowy”.
Zgodnie z prawem Unii w TSUE każde państwo ma swojego sędziego. I tak prof. Jerzy Makarczyk był sędzią od 11 maja 2004 r. do 6 października 2009 r., prof. Marek Safjan pełnił tę funkcję od 7 października 2009 r. do 31 stycznia 2024 r.. Mamy też polskiego Rzecznika Generalnego – prof. Macieja Szpunara, od 23 października 2013 r., który 11 października 2018 został pierwszym rzecznikiem generalnym.
CP240079PL Materiał prasowy_Trybunał obchodzi 20-lecie przystąpienia do Unii Europejskiej dziesięciu państw Najważniejsze etapy w historii Trybunału Sprawiedliwości