Ławników zapasowych ‒ jednego lub dwóch ‒ wyznacza prezes sądu, jeśli sprawa ma trwać dłuższy czas. Nasza ustawa o sądach powszechnych (art. 171) nazywa ich „ławnikami dodatkowymi”. W USA przy wyborze ławy przysięgłych obok dwunastki ławników wybiera się też trzech zapasowych.
Akt niepodpisania ustawy o KRS jest świadomym i celowym zachowaniem, które uniemożliwia reformę polskiego sądownictwa. Jesienią 2027 r. znajdzie się w krytycznej sytuacji ‒ i o to przecież Belweterowi (weta!) chodzi. O nic innego. O nic dobrego.
Współcześnie filut to człowiek niepoważny, żartowniś. Ale bywało inaczej. W staropolskim słowniku Brűcknera tenże filut to oszust.
Nie powstała do tej pory Rada d/s Naprawy Ustroju Państwa, ale jej pomysłodawca ‒ prezydent Nawrocki ‒ nie ustaje w działaniach „naprawczych”. Nazwał ostatnio ministra sprawiedliwości „prawnym terrorystą”. Tak, Rada d/s Naprawy Ustroju Głowy Państwa jest pilnie potrzebna.
„Ikonologia” Ripy zawiera obraz Siły (lew) pokonanej przez Sprawiedliwość (ukoronowana kobieta). Pokonany lew jest podwójnie zasmucony: nie dość, że uległ, musi jeszcze znosić w pokorze siedzącą na nim „niewiastę ubraną po królewsku”.
Konstytucję USA jako pierwszy ratyfikował stan Delaware (stąd jego nazwanie First State). Stan ten jest też krajowym Number One w zakresie prawnych ułatwień przy rejestracji spółek.
§§§§§
Zarzut frymarczenia nie przynosi chwały. Kiedyś frymark (od niem. Freimarkt) był zwykłą umową zamiany rzeczy ‒ tak było w XVI wieku (detale w „Encyklopedii staropolskiej” Glogera). Dzisiaj jest to kompromitujące kupczenie wartościami moralnymi (detale w prasie i Internecie).
Ad coram ‒ to zanikłe określenie sądowe, odnoszące się do rozpoznawania sprawy w obecności strony.
Pieniacze mają mocną pozycję ‒ ulokowali się w tytule sztuki Jeana Racine’a Les Plaideurs. Polski przekład dzieła z 1668 r. pochodzi sprzed dwustu lat. Uważam, że trzeba tę komedię przełożyć na nowo i ‒ mówię najpoważniej ‒ wystawić w Teatrze Narodowym.
A Usta, o których pisałem wyżej, wciąż mówią: „Żyjemy w sytuacji, w której z całą pewnością ‒ i to powtarzam konsekwentnie ‒ minister Ziobro nie może liczyć na uczciwy proces w Polsce, tego jestem pewien.” Toż to gotowy akt łaski…
Skweres lub kweres ‒ jak podaje słownik Kopalińskiego ‒ to niegdysiejszy termin prawny. Oznaczał dochodzenie, także śledztwo.
Ordunek górny ‒ wykopałem w źródle jak powyżej ‒ był zbiorem przepisów prawa górniczego z 1528 r. w dobrach księcia opolskiego, obejmujących kopalnie srebra i ołowiu w Tarnowskich Górach.
Współka ‒ znalazłem to w pracy Glogera ‒ i spółka to jedno. Przez wieki wytarła się pierwsza litera, reszta mocno się trzyma.
Y jest ostatnią literą jego nazwiska; z wykształcenia prawnik, czołowy polityk francuski, autor „Dziennika więźnia” wydanego w XII.2025 r. ‒ któż to? Voilà! Nicolas Sarkozy, prezydent Francji (2007-2012 r.). Jego książka Le journal d’un prisonnier opisuje pobyt w więzieniu, w którym był dni vingt. Liczebnika nie tłumaczę ‒ jego polski odpowiednik jest dwakroć dłuższy.
Marian Sworzeń
prawnik, pisarz, członek PEN Clubu, autor książek „Dezyderata. Dzieje utworu, który stał się legendą”, „Opis krainy Gog” i „Czarna ikona – Biełomor”; strona: www.marian-sworzen.pl
