18 czerwca Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie o sygnaturze C-232/25, w którym odpowiedział na pytania prejudycjalne polskiego Sądu Najwyższego, do którego trafiła po latach apelacja niemieckiej stacji TV (ZDF) oraz niemieckiego producenta serialu „Nasze matki, nasi ojcowie” wyemitowanego w Polsce w 2013 roku  (emisja w TVP), a w którym znalazły się sceny sugerujące antysemityzm żołnierzy Armii Krajowej, co wywołało falę krytyki i oburzenia środowisk dawnych AK-owców.

Autorem głośnego pozwu przeciwko niemieckiej telewizji publicznej ZDF wniesionego do krakowskiego Sądu Okręgowego w 2016 roku był podówczas 92-letni były żołnierz Armii Krajowej Zbigniew Jerzy Radłowski ps. „Ohm” a wraz z nim Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej.

W wyroku Trybunału nazwisko Zbigniewa Radłowskiego ukryto za kryptonimem „Idziski”, zaś nazwę Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej za pierwszą literą „Ś”.

Komunikat prasowy

Wyrok

WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)

z dnia 18 czerwca 2026 r.(*)

[…]

W sprawie C-232/25 [Idziski](i)

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Najwyższy (Polska) postanowieniem z dnia 21 lutego 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 marca 2025 r., w postępowaniu:

Z.R., Ś.

przeciwko

U., Z.,

przy udziale:

Prokuratora Regionalnego w Krakowie,

TRYBUNAŁ (druga izba),

w składzie: K. Jürimäe, prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin (sprawozdawca), M. Gavalec i Z. Csehi, sędziowie,

rzecznik generalny: A. Rantos,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

–        w imieniu Z.R. i Ś. – M. Brzozowska-Pasieka i J.A. Pasieka, radcowie prawni,

–        w imieniu U. i Z. – P. Niezgódka, adwokat,

–        w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, w charakterze pełnomocnika,

–        w imieniu Komisji Europejskiej – B. Ernst i J. Hottiaux, w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2026 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1; zwanego dalej „rozporządzeniem Bruksela I”) w świetle motywów 11 i 12 tego rozporządzenia.

2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Z.R., osobą fizyczną zamieszkałą w Polsce, i Ś., osobą prawną z siedzibą w Polsce, a U. i Z., koproducentami serialu telewizyjnego mającymi siedzibę w Niemczech, w przedmiocie zarzucanego naruszenia dóbr osobistych Z.R. i Ś. w następstwie rozpowszechniania tego serialu w telewizji i w Internecie.

 Ramy prawne

 Rozporządzenie Bruksela I

3        Motywy 11 i 12 rozporządzenia Bruksela I głosiły:

„(11)      Przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne i powinny zależeć zasadniczo od miejsca zamieszkania pozwanego, a tak ustalona jurysdykcja powinna mieć miejsce zawsze, z wyjątkiem kilku dokładnie określonych przypadków, w których ze względu na przedmiot sporu lub umowę stron uzasadnione jest inne kryterium powiązania […].

(12)      Jurysdykcja oparta na łączniku miejsca zamieszkania powinna zostać uzupełniona jurysdykcją opartą na innych łącznikach, które powinny zostać dopuszczone ze względu na ścisły związek pomiędzy sądem a sporem prawnym lub w interesie prawidłowego wymiaru sprawiedliwości”.

4        Artykuł 2 ust. 1 tego rozporządzenia stanowił:

„Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane, niezależnie od ich obywatelstwa, przed sądy tego państwa członkowskiego”.

5        Artykuł 5 pkt 3 wspomnianego rozporządzenia, ujęty w sekcji 2, zatytułowanej „Jurysdykcja szczególna”, rozdziału II, brzmiał następująco:

„Osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, może być pozwana w innym państwie członkowskim:

[…]

3)      jeżeli przedmiotem postępowania jest czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego albo roszczenia wynikające z takiego czynu – przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę”.

 Rozporządzenie nr 1215/2012

6        Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2012, L 351, s. 1) uchyliło i zastąpiło rozporządzenie Bruksela I.

7        Artykuł 66 rozporządzenia nr 1215/2012 stanowi:

„1.      Przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie do postępowań sądowych wszczętych, do formalnie sporządzonych lub zarejestrowanych dokumentów urzędowych oraz do ugód sądowych zatwierdzonych lub zawartych w dniu 10 stycznia 2015 r. lub po tej dacie.

2.      Niezależnie od art. 80 [rozporządzenie Bruksela I] nadal ma zastosowanie do orzeczeń wydanych w postępowaniach sądowych wszczętych, dokumentów urzędowych formalnie sporządzonych lub zarejestrowanych oraz do ugód sądowych zatwierdzonych lub zawartych przed dniem 10 stycznia 2015 r., objętych zakresem zastosowania tego rozporządzenia”.

 Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

8        Z.R. jest obywatelem polskim, będącym byłym żołnierzem, który w trakcie drugiej wojny światowej należał do polskiej podziemnej organizacji wojskowej (zwanej dalej „formacją X”), i byłym więźniem obozu Auschwitz-Birkenau. Angażuje się on w działalność na rzecz zachowania pamięci o żołnierzach formacji X oraz upamiętniania wkładu Polaków w ratowanie ludności żydowskiej w czasie wspomnianej wojny. Ś., z siedzibą w Polsce, jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną, zrzeszającym byłych członków tej formacji. Jego celem statutowym jest w szczególności obrona godności, dobrego imienia oraz pamięci formacji X i jej członków.

9        U. i Z., z siedzibą w Niemczech, są koproducentami serialu telewizyjnego mającego za tło wydarzenia z drugiej wojny światowej (zwanego dalej „rozpatrywanym serialem”). Serial ten wyemitowano w telewizji, po raz pierwszy w Niemczech w 2013 r., a następnie w kilku innych państwach członkowskich, w tym w Polsce. Jest on również dostępny w Internecie.

10      Zdaniem Z.R. i Ś. wspomniany serial przedstawia żołnierzy formacji X jako antysemitów i nacjonalistów, współpracujących z nazistami w Holocauście. To przedstawienie narusza w ten sposób ich dobra osobiste, w szczególności prawo do godności, tożsamość narodowej i niezakłamanej historii.

11      W dniu 19 listopada 2013 r. Z.R. i Ś. wytoczyli przed Sądem Okręgowym w Krakowie (Polska) powództwo w szczególności o nakazanie U. i Z. złożenia przeprosin w kanałach telewizyjnych polskich i innych państwach członkowskich, w których rozpatrywany serial został wyemitowany, a także w Internecie. Z.R. domagał się również zapłaty kwoty 25 000 PLN (złotych polskich, około 5750 EUR) tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.

12      U. i Z. podnieśli zarzut braku jurysdykcji sądów polskich, twierdząc, że jedynie sądom niemieckim przysługuje jurysdykcja do rozpoznania tego powództwa. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił ten zarzut. Zażalenie na to postanowienie również zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny w Krakowie (Polska).

13      Orzekając co do istoty powództwa, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie częściowo uwzględnił żądanie Z.R. i Ś., nakazując w szczególności złożenie przeprosin w kanałach telewizyjnych polskich i niemieckich oraz w Internecie. Zasądził on również zapłatę na rzecz Z.R. kwoty 20 000 PLN (około 4700 EUR) tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.

14      Wyrok ten został zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2021 r., który częściowo uwzględnił powództwo Ś., ale oddalił powództwo Z.R. w całości. Według tego sądu nie doszło do naruszenia czci Z.R. ze względu na brak łącznika pozwalającego na zindywidualizowanie go jako osoby, której dotyczyły podnoszone zniesławiające sceny w rozpatrywanym serialu.

15      Od tego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie wszystkie strony wniosły skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego (Polska), który jest sądem odsyłającym. W tych ramach U. i Z. powołują się w szczególności na nieważność postępowania wynikającą z tego, że sprawę rozpoznano co do istoty mimo braku jurysdykcji krajowej sądów polskich do jej rozpoznania.

16      Sąd odsyłający zastanawia się nad wykładnią pojęcia „miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” w rozumieniu art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I.

17      W pierwszej kolejności sąd odsyłający zastanawia się, w jakim zakresie sądowi może przysługiwać jurysdykcja krajowa do rozpoznania powództwa o naprawienie całości szkody wynikającej z naruszenia dóbr osobistych dokonanego poprzez emisję serialu w telewizji. W tym względzie, po pierwsze, zmierza on do ustalenia, czy orzecznictwo wynikające z wyroku z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in. (C-509/09 i C-161/10, EU:C:2011:685), dotyczące naruszeń dóbr osobistych dokonanych poprzez publikację informacji w Internecie, ma również znaczenie w przypadku rozpowszechniania treści audiowizualnych w telewizji. W przypadku odpowiedzi twierdzącej osoba, która uważa się za poszkodowaną w wyniku takiego rozpowszechniania, mogłaby wytoczyć powództwo dotyczące odpowiedzialności za całość podnoszonej szkody i krzywdy przed sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum jej interesów.

18      Sąd odsyłający wskazuje w szczególności, że z uwagi na obecny rozwój technologiczny różne rodzaje mediów nie wykazują już szczególnych różnic między sobą w odniesieniu do zasięgu ich odpowiednich sposobów rozpowszechniania, ponieważ te same treści są często publikowane jednocześnie przy wykorzystaniu ich zwykłego sposobu rozpowszechniania oraz w Internecie. Tak więc serial emitowany w telewizji jest również dostępny w Internecie, a rozpowszechnianiu serialu w telewizji towarzyszy najczęściej kampania reklamowa i informacyjna w Internecie. Ponadto dzięki rozwojowi technologicznemu geoblokowania i geolokalizacji rozpowszechnianie treści w Internecie może być ograniczone do określonego obszaru, a treść ta może się różnić w zależności od miejsca przeglądania. W konsekwencji sąd ten wyraża wątpliwości w odniesieniu do utrzymania kryterium opartego na technicznej formie przekazu treści w Internecie lub poza nim w celu ustalenia jurysdykcji krajowej sądów państw członkowskich. Uznanie, że powództwo o naprawienie całości szkody mogłoby zostać wniesione w państwie członkowskim, w którym znajduje się centrum interesów powoda, jedynie w sytuacji, gdy podnoszona szkoda wynika z rozpowszechniania w Internecie, prowadziłoby, w przypadku równoczesnego rozpowszechniania online i offline, do fragmentaryzacji sporu. Takie zaś rozwiązanie nie byłoby zgodne z wymogami należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości.

19      Po drugie, Trybunał wyjaśnił w wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., Mittelbayerischer Verlag (C-800/19, EU:C:2021:489), że sąd właściwy dla centrum interesów życiowych powoda może rozpoznać powództwo dotyczące odpowiedzialności w odniesieniu do całości doznanych krzywd i poniesionych szkód tylko wtedy, gdy treści zawierają „obiektywne i możliwe do zweryfikowania elementy, pozwalające na bezpośrednie lub pośrednie indywidualne zidentyfikowanie [powoda]”. Sąd odsyłający żywi zaś wątpliwości co do sposobu, w jaki należy interpretować te kryteria w sytuacji takiej jak rozpatrywana w zawisłej przed nim sprawie. Konkretniej rzecz ujmując, rozpatrywany serial nie pozwala na indywidualne zidentyfikowanie Z.R., a tym bardziej Ś., ponieważ chodzi tu o fikcję, a serial nie nawiązuje bezpośrednio lub pośrednio do osób, które istnieją lub które istniały. Niemniej jednak serial ten opisuje zachowanie ograniczonej i określonej grupy osób, w sposób niewątpliwy odnoszącej się do formacji X, której członkiem był Z.R. i której obrona godności, dobrego imienia i pamięci jest w szczególności celem statutowym Ś. Można by zatem uznać, że Z.R. i Ś. zostali pośrednio zidentyfikowani.

20      Sąd odsyłający zastanawia się, czy w braku indywidualnej identyfikacji powoda można by jednak rozważyć uwzględnienie wagi treści przekazu mogącego naruszyć dobra osobiste powoda w państwie członkowskim, w którym znajduje się centrum jego interesów życiowych. W tym kontekście sąd odsyłający jest zdania, że jeżeli treści te mają obiektywnie istotną wagę w danym państwie członkowskim, podmiot publikujący te treści może racjonalnie oczekiwać, że powództwo zostanie wytoczone przed sądy tego państwa członkowskiego. W związku z tym, biorąc pod uwagę cel realizowany przez art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I w świetle jego motywów 11 i 12, tym ostatnim sądom mogłaby przysługiwać jurysdykcja w odniesieniu do całości podnoszonej szkody.

21      W drugiej kolejności, w razie gdyby sądom polskim przysługiwała jedynie jurysdykcja ograniczona do tej części podnoszonej szkody, która urzeczywistniła się na obszarze Polski, sąd odsyłający zastanawia się jeszcze nad kwestią, czy zakresem tej jurysdykcji mogłyby zostać objęte niektóre z dochodzonych przez Z.R. i Ś. roszczeń niepieniężnych. W wyroku z dnia 17 października 2017 r., Bolagsupplysningen i Ilsjan (C-194/16, EU:C:2017:766), Trybunał ograniczył bowiem tego rodzaju jurysdykcję, uznając, że żądanie skorygowania lub usunięcia treści opublikowanych w Internecie ma charakter niepodzielny, wobec czego może być dochodzone wyłącznie przed sądami tego państwa, któremu przysługuje jurysdykcja krajowa do oceny całości szkody wyrządzonej potencjalnym naruszeniem dóbr osobistych. Sąd odsyłający wskazuje jednak, że Z.R. i Ś. nie dochodzą usunięcia rozpatrywanego serialu z Internetu lub zaniechania jego emitowania w telewizji. Chcieliby oni, po pierwsze, by przed każdą emisją tego serialu umieszczona została konkretna informacja, a po drugie, by nakazano opublikowanie odpowiedniego oświadczenia w polskich i niemieckich kanałach telewizyjnych oraz w witrynach internetowych, w których wspomniany serial był rozpowszechniany.

22      W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)       Czy art. 5 pkt 3 w związku z motywami 11 i 12 rozporządzenia [Bruksela I] należy interpretować w ten sposób, że w sprawie o naruszenie dóbr osobistych treściami zawartymi w utworze filmowym, sądom państwa członkowskiego, w którym miała miejsce emisja filmu, innego niż państwo, w którym film został wyprodukowany, przysługuje jurysdykcja krajowa do rozpoznania powództwa o:

a)      świadczenie niepieniężne zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, w tym nakazanie złożenia oświadczenia obejmującego przeprosiny w kanałach telewizyjnych, w których film został wyemitowany, bez względu na miejsce emisji, oraz na stronach internetowych, a także nakazanie umieszczania przed każdą emisją filmu, bez względu na jej miejsce, oświadczenia odpowiedniej treści lub

b)      świadczenie pieniężne (zadośćuczynienie) zmierzające do naprawienia całości krzywdy poniesionej w związku z naruszeniem dobra osobistego, w tym w związku z rozpowszechnianiem (emisją) filmu w innych państwach członkowskich,

przy uwzględnieniu, że:

–        powodowie mają centrum interesów i miejsce zamieszkania (siedzibę) w tym państwie członkowskim;

–        powodowie wiążą naruszenie swoich dóbr osobistych ze sposobem przedstawienia w filmie żołnierzy formacji wojskowej tego państwa członkowskiego ([…]), przy czym jeden z powodów jest byłym żołnierzem tej formacji wojskowej, a drugi stowarzyszeniem zrzeszającym byłych żołnierzy tej formacji wojskowej, którego celem statutowym jest w szczególności obrona pamięci, prawdy historycznej i godności tej formacji;

–        treść filmu, w tym sposób przedstawienia żołnierzy wskazanej wyżej formacji wojskowej ([…]), ma w kontekście historycznym, kulturowym i społecznym obiektywnie istotną wagę na terytorium tego państwa członkowskiego?

2)       [W] razie udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie [pierwsze] – czy art. 5 pkt 3 w związku z motywami 11 i 12 rozporządzenia [Bruksela I] należy interpretować w ten sposób, że w sprawie o naruszenie dóbr osobistych treściami zawartymi w utworze filmowym sądom państwa członkowskiego, w którym miała miejsce emisja filmu, innego niż państwo, w którym film został wyprodukowany, przysługuje jurysdykcja krajowa do rozpoznania powództwa o:

a)      świadczenie niepieniężne zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, do którego doszło w związku z emisją filmu na obszarze państwa członkowskiego, w którym wytoczono powództwo, w tym nakazanie przeprosin w tym państwie, a także nakazanie umieszczania przed każdą emisją filmu w tym państwie oświadczenia odpowiedniej treści lub

b)      świadczenie pieniężne (zadośćuczynienie) zmierzające do naprawienia krzywdy poniesionej w związku z naruszeniem dobra osobistego w wyniku rozpowszechnienia (emisji) filmu w państwie członkowskim, w którym wytoczono powództwo

przy uwzględnieniu, w razie potrzeby, okoliczności powołanych w pytaniu [pierwszym] tiret [od pierwszego do trzeciego?]”.

 Postępowanie przed Trybunałem

23      Sąd odsyłający wniósł o zastosowanie w niniejszej sprawie trybu przyspieszonego zgodnie z art. 105 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem lub pilnego trybu prejudycjalnego przewidzianego w art. 107 tego regulaminu postępowania.

24      Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, druga izba Trybunału postanowiła nie uwzględnić wniosku o zastosowanie pilnego trybu prejudycjalnego.

25      Postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r., Idziski (C-232/25, EU:C:2025:389), prezes Trybunału postanowił oddalić wniosek sądu odsyłającego o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 105 regulaminu postępowania. Tym samym postanowieniem prezes Trybunału, ze względu na charakter sprawy i wagę podniesionych w niej kwestii, zdecydował jednak na podstawie art. 53 § 3 regulaminu postępowania o rozpoznaniu niniejszej sprawy w pierwszej kolejności.

 W przedmiocie pytań prejudycjalnych

 Uwagi wstępne

26      Na wstępie w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 80 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1215/2012 rozporządzenie to uchyla i zastępuje rozporządzenie Bruksela I, które z kolei zastąpiło Konwencję brukselską z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 1972, L 299, s. 32), zmienioną kolejnymi konwencjami dotyczącymi przystąpienia nowych państw członkowskich do tej konwencji. W związku z tym wykładnia dokonana przez Trybunał w odniesieniu do przepisów jednego z tych instrumentów prawnych odnosi się również do przepisów pozostałych instrumentów, jeśli przepisy te można uznać za „równoważne”. Taka zaś równoważność istnieje między, z jednej strony, art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I a, z drugiej strony, art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012 (zob. podobnie wyrok z dnia 2 grudnia 2025 r., Stichting Right to Consumer Justice i Stichting App Stores Claims, C-34/24, EU:C:2025:936, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).

27      Wynika z tego, że wykładnia dokonana przez Trybunał w odniesieniu do tego ostatniego przepisu odnosi się również do art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I.

28      W drugiej kolejności, co się tyczy ustalenia przepisów mających zastosowanie ratione temporis do sporu w postępowaniu głównym, należy wskazać, że art. 66 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 przewiduje, iż rozporządzenie Bruksela I ma nadal zastosowanie do orzeczeń wydanych w postępowaniach sądowych wszczętych przed dniem 10 stycznia 2015 r., objętych zakresem zastosowania tego ostatniego rozporządzenia.

29      W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że powodowie w postępowaniu głównym wnieśli pozew do sądów polskich w dniu 19 listopada 2013 r. Wynika z tego, jak zresztą stwierdził sąd odsyłający, że do sporu w postępowaniu głównym ma zastosowanie ratione temporis rozporządzenie Bruksela I.

 W przedmiocie pytania pierwszego

30      Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby fizycznej lub prawnej, mają jurysdykcję do rozpoznania jej powództwa o naprawienie całości szkody, jaką miała ona ponieść z tytułu naruszenia dóbr osobistych w następstwie rozpowszechniania w telewizji treści audiowizualnych w kilku państwach członkowskich.

31      Sąd ten zastanawia się również, czy to samo dotyczy sytuacji, w której wspomniane treści były rozpowszechniane w Internecie, ale nie pozwalają one na zidentyfikowanie, choćby pośrednio, tej osoby, mimo że jednoznacznie identyfikują ograniczoną grupę, której członkowie stanowią zamkniętą kategorię osób i z którą można tę osobę powiązać.

32      Artykuł 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I stanowi, że osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, może być pozwana – jeżeli przedmiotem postępowania jest czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego albo roszczenia wynikające z takiego czynu – przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę.

33      Należy przypomnieć, że w drodze odstępstwa od jurysdykcji przewidzianej w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I, mianowicie jurysdykcji sądów państwa członkowskiego, na terytorium którego pozwany ma miejsce zamieszkania, stanowiącej zasadę ogólną, normę ustanawiającą jurysdykcję szczególną w sprawach dotyczących czynów niedozwolonych lub czynów podobnych do czynów niedozwolonych, zawartą w tym art. 5 pkt 3, należy interpretować w sposób ścisły (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 stycznia 1993 r., Shearson Lehman Hutton, C-89/91, EU:C:1993:15, pkt 14–16; z dnia 17 czerwca 2021 r., Mittelbayerischer Verlag, C-800/19, EU:C:2021:489, pkt 26).

34      Ten przepis ustanawiający jurysdykcję szczególną opiera się na istnieniu szczególnie ścisłego związku między sporem a sądami miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę, co uzasadnia przyznanie tym sądom jurysdykcji ze względów związanych z należytym sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości i sprawną organizacją postępowania (wyroki: z dnia 16 lipca 2009 r., Zuid-Chemie, C-189/08, EU:C:2009:475, pkt 24; z dnia 21 grudnia 2021 r., Gtflix Tv, C-251/20, EU:C:2021:1036, pkt 24).

35      Z orzecznictwa Trybunału wynika, że wyrażenie „miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” zawarte w art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I obejmuje zarówno miejsce, w którym szkoda się urzeczywistniła, jak i miejsce zdarzenia powodującego powstanie tej szkody. Pozwany może zatem być pozwany, według wyboru powoda, przed sąd właściwy dla jednego lub drugiego z tych miejsc. Te dwa miejsca mogą tworzyć powiązanie istotne dla określenia właściwej jurysdykcji, przy czym każde z nich może, stosownie do okoliczności, dostarczyć szczególnie użytecznej wskazówki co do dowodów i organizacji postępowania (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 listopada 1976 r., Bier, 21/76, EU:C:1976:166, pkt 15, 17, 24, 25; a także z dnia 2 grudnia 2025 r., Stichting Right to Consumer Justice i Stichting App Stores Claims, C-34/24, EU:C:2025:936, pkt 47).

36      W niniejszej sprawie sąd odsyłający zastanawia się, czy sądy polskie mogą stwierdzić swoją jurysdykcję jako sądy właściwe ze względu na miejsce urzeczywistnienia się podnoszonej szkody w okolicznościach, które doprowadziły do powstania sporu w postępowaniu głównym.

37      W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w odniesieniu do powództw o zadośćuczynienie z tytułu krzywd wyrządzonych w wyniku opublikowania w prasie zniesławiającego artykułu osoby poszkodowane mogą wytaczać takie powództwa przeciwko wydawcy przed sądami każdego z państw członkowskich, w którym publikacja została rozpowszechniona i w którym – według twierdzeń osoby poszkodowanej – jej dobre imię zostało naruszone. Każdy z tych sądów ma jednak jurysdykcję wyłącznie do rozpoznania krzywd wyrządzonych w państwie członkowskim, w którym sąd ten ma siedzibę (zob. podobnie wyroki: z dnia 7 marca 1995 r., Shevill i in., C-68/93, EU:C:1995:61, pkt 33; a także z dnia 21 grudnia 2021 r., Gtflix Tv, C-251/20, EU:C:2021:1036, pkt 29).

38      W specyficznym kontekście Internetu Trybunał orzekł jednak w odniesieniu do przypadku zarzucanego naruszenia dóbr osobistych, że osoba, która uważa się za poszkodowaną, powinna mieć również możliwość wytoczenia powództwa dotyczącego odpowiedzialności za całość doznanych krzywd i poniesionych szkód przed sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum jej interesów życiowych (zob. podobnie wyroki: z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in., C-509/09 i C-161/10, EU:C:2011:685, pkt 52; a także z dnia 17 października 2017 r., Bolagsupplysningen i Ilsjan, C-194/16, EU:C:2017:766, pkt 32).

39      Trybunał uściślił, że biorąc pod uwagę, iż możliwość wytoczenia przez osobę uważającą się za poszkodowaną przed sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum jej interesów życiowych, powództwa dotyczącego całości doznanych krzywd i poniesionych szkód jest uzasadniona interesem w postaci należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, a nie zamiarem ochrony konkretnie powoda, okoliczność, czy powód jest osobą fizyczną, czy też prawną, nie ma znaczenia (zob. podobnie wyrok z dnia 17 października 2017 r., Bolagsupplysningen i Ilsjan, C-194/16, EU:C:2017:766, pkt 38).

40      W świetle przytoczonego orzecznictwa sąd odsyłający zastanawia się w pierwszej kolejności nad kwestią, czy wnioski płynące z wyroku z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in. (C-509/09 i C-161/10, EU:C:2011:685), przypomniane w pkt 38 niniejszego wyroku, są również istotne w odniesieniu do naruszenia dóbr osobistych w następstwie rozpowszechniania w telewizji treści audiowizualnych w kilku państwach członkowskich.

41      W tym względzie należy przypomnieć, że miejscem urzeczywistnienia się szkody jest miejsce, w którym zdarzenie powodujące powstanie odpowiedzialności sprawcy z tytułu czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego wywołało szkodliwe skutki wobec poszkodowanego (wyrok z dnia 7 marca 1995 r., Shevill i in., C-68/93, EU:C:1995:61, pkt 28).

42      W przypadku mającego wymiar międzynarodowy naruszenia dóbr osobistych osoby fizycznej lub prawnej związanego z rozpowszechnianiem w telewizji treści audiowizualnych naruszenie ujawnia się w miejscach, w których treści te są nadawane i w których – według twierdzeń osoby poszkodowanej – jej dobre imię zostało naruszone (zob. analogicznie wyrok z dnia 7 marca 1995 r., Shevill i in., C-68/93, EU:C:1995:61, pkt 29).

43      W tych okolicznościach osoba fizyczna lub prawna powinna mieć możliwość wytoczenia przeciwko producentowi wspomnianych treści audiowizualnych powództwo o odszkodowanie przed sądy każdego państwa członkowskiego, w którym były one rozpowszechniane i w którym – według twierdzeń osoby poszkodowanej – jej dobre imię zostało naruszone, przy czym każdy z tych sądów jest wyłącznie właściwy do rozpoznania powództwa o naprawienie szkód wyrządzonych w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę.

44      Niemniej jednak emisję telewizyjną treści audiowizualnych w kilku państwach członkowskich należy odróżnić od rozpowszechniania takich treści w Internecie. Opublikowanie treści w witrynie internetowej różni się bowiem co do zasady od rozpowszechniania na określonym terytorium środka przekazu, ponieważ ma ono w zasadzie na celu spowodowanie wszechobecności tych treści. Mogą one być przeglądane w tym samym momencie przez nieograniczoną liczbę użytkowników na całym świecie, niezależnie od intencji podmiotu publikującego co do możliwości ich przeglądania poza terytorium państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę, i poza jego kontrolą (zob. podobnie wyrok z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in., C-509/09 i C-161/10, EU:C:2011:685, pkt 45).

45      Rozważania te nie znajdują zastosowania w odniesieniu do nadawania treści audiowizualnych w telewizji. Takie nadawanie nie jest bowiem co do zasady dostępne natychmiast i na całym świecie, lecz jest ograniczone terytorialnie, zawężone do strefy geograficznej odbioru sygnału telewizyjnego.

46      Przywołana przez sąd odsyłający okoliczność, że rozpowszechnianie i dostępność utworu w Internecie mogą być również ograniczone do określonego obszaru dzięki rozwojowi technologicznemu geoblokowania i geolokalizacji, nie może podważyć wyżej wymienionych rozważań. Nawet bowiem przy założeniu, że taki rozwój technologiczny, lub też jeszcze inny, mógłby się okazać istotny dla oceny, czy jest spełniona przesłanka wszechobecności treści audiowizualnych rozpowszechnianych w Internecie, rozwój ten pozostaje bez uszczerbku dla stwierdzenia, że rozpowszechnianie treści audiowizualnych w telewizji nie spełnia tej przesłanki.

47      Rozważań tych nie można by również podważyć w przypadku, także przywołanym we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, w którym treści audiowizualne byłyby rozpowszechniane równolegle w telewizji i w Internecie, na tej podstawie, że prowadziłoby to do fragmentaryzacji sporu. Nawet jeśli rozstrzygnięcie różnych aspektów tego samego sporu przez różne sądy wiąże się z niedogodnościami, powód może bowiem zawsze wytoczyć powództwo dotyczące odpowiedzialności za całość doznanych krzywd i poniesionych szkód przed sądy państwa członkowskiego miejsca zamieszkania pozwanego lub miejsca zdarzenia powodującego powstanie szkody, czyli siedziby producentów rozpatrywanego serialu (zob. analogicznie wyroki: z dnia 7 marca 1995 r., Shevill i in., C-68/93, EU:C:1995:61, pkt 32; a także z dnia 25 października 2011 r., eDate Advertising i in., C-509/09 i C-161/10, EU:C:2011:685, pkt 43).

48      W konsekwencji, na podstawie łącznika związanego z urzeczywistnieniem się szkody, w przypadku zarzucanego naruszenia dóbr osobistych osoby fizycznej lub prawnej z powodu treści rozpowszechnianych w telewizji w kilku państwach członkowskich sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów powoda, nie mogą mieć jurysdykcji do rozpoznania żądania dotyczącego całości podnoszonej szkody. Natomiast sądy każdego państwa członkowskiego, w którym treści te były rozpowszechniane w telewizji i w którym – według twierdzeń osoby poszkodowanej – jej dobre imię zostało naruszone, mają jurysdykcję do rozpoznania wniesionego przez tę osobę żądania naprawienia szkody. Jurysdykcja ta jest jednak ograniczona, w odniesieniu do każdego z tych sądów, do powództw zmierzających do naprawienia jedynie szkód wyrządzonych w państwie członkowskim, w którym mają one odpowiednio siedzibę.

49      W drugiej kolejności sąd odsyłający zastanawia się, co się tyczy naruszenia dóbr osobistych ze względu na treści audiowizualne rozpowszechniane w Internecie, czy sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów powoda, mają jurysdykcję do rozpoznania żądania naprawienia tego naruszenia, w sytuacji gdy treści te nie pozwalają na zidentyfikowanie, choćby pośrednio, tego powoda, mimo że wspomniane treści jednoznacznie identyfikują ograniczoną grupę, której członkowie stanowią zamkniętą kategorię osób i z którą można powiązać wspomnianego powoda.

50      W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że sądowi, w którego obszarze właściwości znajduje się centrum interesów życiowych osoby podnoszącej naruszenie jej dóbr osobistych przez treści opublikowane w witrynie internetowej, przysługuje jurysdykcja do rozpoznania – w odniesieniu do całości doznanych krzywd i poniesionych szkód – powództwa odszkodowawczego wniesionego przez tę osobę tylko wtedy, gdy treści te zawierają obiektywne i możliwe do zweryfikowania elementy pozwalające na bezpośrednie lub pośrednie indywidualne zidentyfikowanie wspomnianej osoby (wyrok z dnia 17 czerwca 2021, Mittelbayerischer Verlag, C-800/19, EU:C:2021:489, pkt 46).

51      Taki wymóg jest bowiem konieczny w celu zapewnienia przewidywalności przepisów o jurysdykcji przewidzianych w rozporządzeniu Bruksela I i pewności prawa, którą rozporządzenie to ma gwarantować, w szczególności w odniesieniu do podmiotu publikującego dane treści (zob. podobnie wyrok z dnia 17 czerwca 2021 r., Mittelbayerischer Verlag, C-800/19, EU:C:2021:489, pkt 37).

52      W niniejszym przypadku rozpatrywany serial, opublikowany w Internecie, przedstawia zachowanie ograniczonej i określonej grupy osób, będącej zdaniem sądu odsyłającego jednoznacznie grupą składającą się z członków formacji X, do której należał Z.R., przy czym celem statutowym Ś. jest w szczególności obrona godności, dobrego imienia i pamięci tej formacji oraz jej członków.

53      Należy jednak zauważyć, że okoliczność, iż treści te odnoszą się do ograniczonej i określonej grupy osób, z którą Z.R. mógłby zostać powiązany, nie jest wystarczająca, aby pozwolić na jego pośrednie indywidualne zidentyfikowanie.

54      Z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający, z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika bowiem, że rozpatrywany serial nie pozwala na indywidualne zidentyfikowanie powodów w postępowaniu głównym, ponieważ chodzi o fikcję, która opisuje zachowanie grupy żołnierzy, członków formacji X, przy czym nie jest możliwe poznanie rzeczywistej tożsamości przedstawionych w niej członków.

55      W świetle zaś przypomnianych w pkt 51 niniejszego wyroku celów przewidywalności przepisów o jurysdykcji i pewności prawa kryterium dotyczące pośredniej identyfikacji osoby twierdzącej, że jej dobra osobiste zostały naruszone przez treści opublikowane w Internecie, wymaga, aby osobę tę można było zidentyfikować w sposób pewny ze względu na właściwe jej cechy, które odróżniają ją od każdej innej osoby.

56      Odmienne rozwiązanie skutkowałoby tym, że nadawca przekazu naruszającego dobra osobiste nie byłby w stanie określić centrum interesów osób, których dotyczy ten przekaz, i przewidzieć zatem, przed który sąd mógłby zostać pozwany. Nawet bowiem gdyby treść takiego przekazu odnosiła się jedynie do ograniczonej i określonej grupy osób, z którymi powoda można by pośrednio powiązać, odpowiednie centra interesów różnych osób wchodzących w skład tej grupy mogłyby znajdować się w różnych państwach członkowskich.

57      Natomiast jako ograniczona grupa, której członkowie stanowią zamkniętą kategorię osób, formacja X jest jednoznacznie bezpośrednio zidentyfikowana przez rozpatrywany serial rozpowszechniany w Internecie. Treść tego serialu zawiera zatem obiektywne i możliwe do zweryfikowania elementy pozwalające na bezpośrednie zidentyfikowanie tej grupy poprzez odróżnienie jej od wszelkich innych.

58      Wynika z tego, że sąd miejsca, w którym znajduje się centrum interesów osoby prawnej, której głównym zadaniem jest obrona interesów ograniczonej grupy, której członkowie stanowią zamkniętą kategorię osób, ma jurysdykcję do rozpoznania, w odniesieniu do całości podnoszonej szkody, powództwa dotyczącego odpowiedzialności wniesionego przez tę osobę prawną, jeżeli rozpowszechniane w Internecie treści audiowizualne zawierają obiektywne i możliwe do zweryfikowania elementy pozwalające na bezpośrednie lub pośrednie zidentyfikowanie tej grupy poprzez odróżnienie jej od wszelkich innych.

59      Wniosek ten czyni zadość wymogowi przewidywalności, ponieważ pozwala zarówno powodowi, jak i pozwanemu na ustalenie właściwych sądów. Co się tyczy w niniejszym przypadku U. i Z., producentów rozpatrywanego serialu, w zakresie, w jakim serial ten dotyczy w szczególności formacji X, można przewidzieć, że powództwo dotyczące odpowiedzialności za całość doznanych krzywd i poniesionych szkód zostanie wniesione do sądu właściwego dla centrum interesów osoby prawnej, której głównym zadaniem jest obrona interesów tej formacji.

60      W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby fizycznej lub prawnej, nie mają jurysdykcji do rozpoznania jej powództwa o naprawienie całości szkody, jaką miała ona ponieść z tytułu naruszenia dóbr osobistych w następstwie rozpowszechniania w telewizji treści audiowizualnych w kilku państwach członkowskich. To samo dotyczy sądów państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby fizycznej, w sytuacji gdy treści te były rozpowszechniane w Internecie, ale nie pozwalają na zidentyfikowanie, choćby pośrednio, tej osoby, mimo że jednoznacznie identyfikują one ograniczoną grupę, której członkowie stanowią zamkniętą kategorię osób i z którą można tę osobę powiązać. Natomiast sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby prawnej, której głównym zadaniem jest obrona interesów tej grupy, mają jurysdykcję do rozpoznania jej powództwa o naprawienie całości szkody, jaką miała ona ponieść z tytułu naruszenia dóbr osobistych w następstwie tegoż rozpowszechniania w Internecie.

 W przedmiocie pytania drugiego

61      Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego mające jurysdykcję do rozpoznania jedynie szkód wyrządzonych w państwie członkowskim, w którym mają one siedzibę, wynikających z podnoszonego naruszenia dóbr osobistych związanego z rozpowszechnianiem serialu w Internecie i w telewizji, mogą rozpoznać powództwo przeciwko producentowi tego serialu mające za przedmiot, po pierwsze, świadczenie niepieniężne zmierzające do usunięcia skutków takiego naruszenia i zapobieżenie tym skutkom, a po drugie, świadczenie pieniężne zmierzające do uzyskania naprawienia krzywdy wynikającej z rozpowszechniania tego serialu.

62      W niniejszej sprawie sąd odsyłający wskazuje, że powodowie w postępowaniu głównym chcą, po pierwsze, by przed każdą emisją rozpatrywanego serialu została umieszczona konkretna informacja, niezależnie od tego, czy emisja ta odbywa się w Internecie, czy w telewizji. Po drugie, chcą oni uzyskać nakazanie opublikowania odpowiedniego oświadczenia w polskich i niemieckich kanałach telewizyjnych oraz w Internecie. Ponadto chcą oni również, aby na rzecz Z.R. wypłacono zadośćuczynienie mające na celu naprawienie krzywdy doznanej w wyniku rozpowszechnienia wspomnianego serialu.

63      W tym względzie należy przypomnieć, że mając na uwadze wszechobecność informacji i treści opublikowanych w Internecie oraz fakt, iż co do zasady są one rozpowszechniane w skali ogólnoświatowej, Trybunał orzekł już, że żądanie skorygowania pierwszych i usunięcia drugich stanowi jedność i jest niepodzielne. Takie żądanie może w konsekwencji zostać podniesione wyłącznie przed sądem właściwym do rozpoznania całości żądania naprawienia szkody i krzywdy, nie zaś przed sądem, który nie jest właściwy w tym zakresie (wyroki: z dnia 17 października 2017 r., Bolagsupplysningen i Ilsjan, C-194/16, EU:C:2017:766, pkt 48; z dnia 21 grudnia 2021 r., Gtflix Tv, C-251/20, EU:C:2021:1036, pkt 32).

64      Trybunał uznał natomiast, że w zakresie, w jakim żądanie odszkodowawcze nie stanowi jedności i nie jest niepodzielne, powód może wytoczyć powództwo przed sądami każdego państwa członkowskiego mającymi jurysdykcję do rozpoznania części szkody lub krzywdy wyrządzonej na terytorium państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę, w celu uzyskania częściowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, ograniczonych do naprawienia jedynie szkody lub krzywdy wyrządzonej w tym państwie członkowskim (zob. podobnie wyrok z dnia 21 grudnia 2021 r., Gtflix Tv, C-251/20, EU:C:2021:1036, pkt 35, 43).

65      Z powyższego wynika, że sądy każdego państwa członkowskiego, które mają jurysdykcję do rozpoznania jedynie szkody lub krzywdy wyrządzonej na terytorium państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę, mogą rozpoznać wyłącznie odrębne żądania odszkodowawcze. Żądania takie mogą zatem zmierzać jedynie do naprawienia szkody lub krzywdy wyrządzonej w państwie członkowskim siedziby sądu, do którego wniesiono powództwo, i powinny, w zakresie swoich skutków, ograniczać się do terytorium tego państwa członkowskiego.

66      W związku z tym w niniejszym przypadku, co się tyczy jedynie szkód wynikających z podnoszonego naruszenia dóbr osobistych związanego z rozpowszechnianiem serialu w telewizji, powództwo wniesione przez powodów w postępowaniu głównym do sądów polskich może być zgodne z zasadą jurysdykcyjną przewidzianą w art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I, o ile w drodze powództwa powodowie ci ograniczają się do żądania naprawienia szkody lub krzywdy, której – według swoich twierdzeń – doznali wyłącznie na terytorium Polski, lub zapobieżenia jej wystąpieniu.

67      Co się tyczy jedynie szkód wynikających z podnoszonego naruszenia dóbr osobistych związanego z rozpowszechnianiem serialu w Internecie, w świetle odpowiedzi na pytanie pierwsze, pytanie drugie ma znaczenie wyłącznie w odniesieniu do osoby fizycznej takiej jak Z.R. Powództwo wniesione przez tego ostatniego do sądów polskich, mające za przedmiot świadczenie pieniężne, może być zgodne z zasadą jurysdykcyjną przewidzianą w art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I, o ile przedmiot tego powództwa nie wychodzi poza ograniczenie wspomniane w poprzednim punkcie. Sądy te nie mają natomiast jurysdykcji do rozpoznania powództwa wniesionego przez osobę fizyczną taką jak Z.R., mającego za przedmiot świadczenie niepieniężne zmierzające do skorygowania zamieszczonych online informacji związanych ze wspomnianym serialem.

68      W świetle całości powyższych rozważań na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 5 pkt 3 rozporządzenia Bruksela I należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego mające jurysdykcję do rozpoznania jedynie szkód wyrządzonych w państwie członkowskim, w którym mają one siedzibę, wynikających z podnoszonego naruszenia dóbr osobistych związanego z rozpowszechnianiem serialu w telewizji, mogą rozpoznać powództwo przeciwko producentowi tego serialu mające za przedmiot, po pierwsze, świadczenie niepieniężne zmierzające do usunięcia skutków takiego naruszenia i zapobieżenie tym skutkom, a po drugie, świadczenie pieniężne zmierzające do uzyskania naprawienia krzywdy wynikającej z rozpowszechniania tego serialu. To samo dotyczy powództwa przeciwko temu producentowi mającego za przedmiot świadczenie pieniężne zmierzające do uzyskania naprawienia krzywdy wynikającej z rozpowszechniania tego serialu w Internecie. Sądy te nie mają natomiast jurysdykcji do rozpoznania powództwa przeciwko wspomnianemu producentowi mającego za przedmiot świadczenie niepieniężne zmierzające do skorygowania zamieszczonych online informacji związanych ze wspomnianym serialem.

 W przedmiocie kosztów

69      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

1)      Artykuł 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

należy interpretować w ten sposób, że:

sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby fizycznej lub prawnej, nie mają jurysdykcji do rozpoznania jej powództwa o naprawienie całości szkody, jaką miała ona ponieść z tytułu naruszenia dóbr osobistych w następstwie rozpowszechniania w telewizji treści audiowizualnych w kilku państwach członkowskich. To samo dotyczy sądów państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby fizycznej, w sytuacji gdy treści te były rozpowszechniane w Internecie, ale nie pozwalają na zidentyfikowanie, choćby pośrednio, tej osoby, mimo że jednoznacznie identyfikują one ograniczoną grupę, której członkowie stanowią zamkniętą kategorię osób i z którą można tę osobę powiązać. Natomiast sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum interesów osoby prawnej, której głównym zadaniem jest obrona interesów tej grupy, mają jurysdykcję do rozpoznania jej powództwa o naprawienie całości szkody, jaką miała ona ponieść z tytułu naruszenia dóbr osobistych w następstwie tegoż rozpowszechniania w Internecie.

2)      Artykuł 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001

należy interpretować w ten sposób, że:

sądy państwa członkowskiego mające jurysdykcję do rozpoznania jedynie szkód wyrządzonych w państwie członkowskim, w którym mają one siedzibę, wynikających z podnoszonego naruszenia dóbr osobistych związanego z rozpowszechnianiem serialu w telewizji, mogą rozpoznać powództwo przeciwko producentowi tego serialu mające za przedmiot, po pierwsze, świadczenie niepieniężne zmierzające do usunięcia skutków takiego naruszenia i zapobieżenie tym skutkom, a po drugie, świadczenie pieniężne zmierzające do uzyskania naprawienia krzywdy wynikającej z rozpowszechniania tego serialu. To samo dotyczy powództwa przeciwko temu producentowi mającego za przedmiot świadczenie pieniężne zmierzające do uzyskania naprawienia krzywdy wynikającej z rozpowszechniania tego serialu w Internecie. Sądy te nie mają natomiast jurysdykcji do rozpoznania powództwa przeciwko wspomnianemu producentowi mającego za przedmiot świadczenie
niepieniężne zmierzające do skorygowania zamieszczonych online informacji związanych ze wspomnianym serialem.

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 18 czerwca 2026 r.

*      Język postępowania: polski.

i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.

TSUE