Przedmiotem artykułu opublikowanego w nr. 1/2025 dwumiesięcznika „Przegląd Sejmowy” autorstwa wybitnego konstytucjonalisty dr. hab. Piotra Radziewicza, profesora Politechniki Warszawskiej z Wydziału Administracji i Nauk Społecznych, jest problematyka uchwał jako prawnych form działania Sejmu RP.
W ostatnich latach działalność uchwałodawcza Sejmu nabrała specyficznie politycznego charakteru. Na tym tle warto wspomnieć niedawny przypadek Uchwały Sejmu z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego, która będąc uchwałą nienormatywną w rozumieniu art. 69 Regulaminu Sejmu, zaczęła odgrywać rolę wykraczającą poza jego prawną naturę. Na jej podstawie Prokurator Generalny wielokrotnie odmawiał udziału w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, będąc z mocy ustawy obowiązkowym uczestnikiem tego postępowania. Argumentował, że
w związku ze stanowiskiem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wyrażonym mocą uchwały […] brak jest uzasadnienia do przedstawienia przez Prokuratora Generalnego stanowiska w sprawie.
Autor artykułu przypomina, że
Sejmowe uchwały regulują […] nie tylko organizację wewnętrzną i tryb pracy izby, ale za ich pomocą dokonywane są rozstrzygnięcia w sprawach publicznych, które warunkują należyte działanie państwa i podtrzymanie ciągłości jego funkcji. Ich znaczenie należy postrzegać na tle pozycji ustrojowej Sejmu RP w demokracji parlamentarnej oraz zasady
podziału i równoważenia władzy.
Piotr Radziewicz porusza trzy zagadnienia:
- Po pierwsze, zdefiniował samo pojęcie uchwały jako rodzaju aktu prawnego. Zaprezentował także systematyzację uchwał pod rządami Konstytucji RP z 1997 r.
- Po drugie, podjął wątek podstaw prawnych Sejmu RP do podejmowania uchwał.
- Po trzecie, omówił dylemat trwałości uchwał i dopuszczalność ich zastępowania innymi aktami prawnymi.
Zdjęcie ilustrujące: Julia Przyłębska w czasie debaty Sejmu 6 marca 2024 r. nad uchwałą w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego. Autorka: Anna Strzyżak / Kanc. Sejmu
