W trzecim tegorocznym numerze Przeglądu Sejmowego ukazał się artykuł dwojga autorów – dr. Marka Domagały i dr Anny Pudło-Jaremek – poświęcony wyrokowi Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Przybyszewska i in. vs. Polska, dotyczącego uznania związków par jednopłciowych. 

Problem prawnego uznania związków osób tej samej płci pojawił się po raz pierwszy w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka [dalej: Trybunał lub ETPC] pośrednio w sprawie Mata Estevez vs. Hiszpania. Trybunał nawiązał wtedy do pojawiających się w niektórych państwach tendencji do instytucjonalizacji takich związków. Jednocześnie stwierdził, że z powodu braku wspólnego stanowiska państw stron Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności [dalej: Konwencja lub EKPC] związki te nie są chronione na podstawie art. 8 wspomnianego aktu.

Od tego czasu zarówno w Europie (Rada Europy, Unia Europejska), jak i na świecie rośnie poparcie dla wprowadzenia obowiązku prawnego uznania par jednopłciowych, czego dowodzą np. orzeczenia Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego Republiki Południowej Afryki, Sądu Najwyższego Brazylii, Trybunału Konstytucyjnego Tajwanu oraz Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka. Chociaż stanowisko ETPC jest znane od wielu lat, to dopiero 12 grudnia 2023 r. wydał on pierwsze rozstrzygnięcie w tym zakresie odnoszące się do Polski. Wyrok w sprawie Przybyszewska i in. vs. Polska stał się ostateczny 12 marca 2024 r.

Przegląd Sejmowy nr 3/25

Artykuł udostępniony za zgodą Autorów i redaktora naczelnego.