Publikujemy Opinię dr. hab. Piotra Radziewicza, prof. Politechniki Warszawskiej, wybitnego konstytucjonalisty, przygotowaną na zamówienie Marszałka Sejmu jako stanowisko izby w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygnaturze U 2/24, która sprowadzała się do zakwestionowania przez grupę posłów konstytucyjności uchwały sejmowej o powołaniu komisji śledczej dla zbadania wyborów kopertowych.

Sejm nie przedstawił Trybunałowi swojego stanowiska, wobec czego przygotowany przez prof. Radziewicza materiał ma charakter wyłącznie akademicki (i historyczny). Warto go jednak zderzyć z przedstawionym w trakcie rozprawy przed Trybunałem stanowiskiem Sejmu przez reprezentującego skarżących posła profesora Przemysława Czarnka. Dla ułatwienia uzupełniamy materiał o transkrypcję rozprawy z 6 listopada 2024 r, podczas której Trybunał w trzyosobowym składzie (Krystyna Pawłowicz – przewodnicząca, Julia Przyłębska oraz Bogdan Święczkowski – sprawozdawca) uznał wniosek pisowskich posłów za zasadny i orzekł, że

„Art. 2 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań podjętych w celu przygotowania i przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. w formie głosowania korespondencyjnego (M. P. poz. 1440) jest niezgodny z art. 111 ust. 1 w związku z art. 2 i w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.”

Wyrok Trybunału nie został opublikowany. 27 lutego 2025 roku prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie przedstawił byłemu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu zarzuty przekroczenia uprawnień.

O aktualny stan sprawy zapytaliśmy prok. Piotra Skibę, rzecznika prasowego Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Odpowiedź opublikujemy.

*****

W sprawie konstytucyjności uchwały Sejmu RP z dnia 7 grudnia 2023 r. o powołaniu tzw. komisji śledczej ds. wyborów kopertowych¹

W stanowisku Sejmu wobec wniosku grupy posłów o zbadanie niektórych przepisów uchwały stwierdzono, że art. 2 uchwały, który określa zakres śledztwa sejmowego powierzonego wskazanej komisji śledczej, jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem wnioskodawców przedmiotem badania komisji śledczej nie mogą być ani zwykły przebieg wyborów Prezydenta i typowe czynności, które są dokonywane w toku każdego procesu wyborczego, ani związane z tym akty prawne, które są – analogicznie – typową i zwykłą pracą administracji rządowej w każdych wyborach prezydenckich.

W ocenie autora opinii pogląd ten nie ma przekonującego uzasadnienia w świetle art. 111 ust. 1 Konstytucji i znacznie zawęża pojęcie „sprawy”, którą może podjąć komisja śledcza, a przez to stanowi też nadmierne ograniczenie kompetencji kontrolnych Sejmu.

Zdjęcie ilustrujące: Komisja Śledcza ds. wyborów kopertowych