Licytacja publiczna jest szczegółowo uregulowana w procedurze cywilnej (art. 867 kpc i nast.). Znamy jej wymogi, terminy, listę uprawnionych (i wyłączonych) oraz zasady odpowiedzialności za zlekceważenia przepisów. Całkiem inaczej jest przy publicznej licytacji w stawianiu zarzutów natury politycznej. Tutaj liczne ograniczenia zastępuje bezlik pretensji.

Iwan Krastew w wywiadzie udzielonym „Rzeczpospolitej” (18.8.br.) stwierdził, że „powrót do rządów prawa nie może nastąpić w jednym cyklu wyborczym.” Zgadzam się ‒ to robota na dłużej. Dlatego należy zgłosić sędziów na wolne miejsca w Trybunale Konstytucyjnym.

Czytając wspomniane pismo z 28.8.br., znalazłem tam obrazową wypowiedź szefa Kancelarii Prezydenta RP. Nazwał on cztery filary planów ministra finansów „czterema jeźdźcami Apokalipsy”. To kolejny wpis do zbioru metafizycznych podsumowań autorstwa Zbigniewa Boguckiego.

Yes-man, po naszemu ‒ potakiwacz. Postać nie wymagająca przedstawienia. Osobnik niewymagający.

Tłum przed chatą z carskim orłem nad wejściem. Dwaj chłopi w pokłonie przed urzędnikiem z łańcuchem na piersi. To obraz Józefa Chełmońskiego „Sprawa u wójta” powstały w 1873 r. Całość w scenerii zimowej i… popańszczyźnianej (poddaństwo zniesiono przed dziesięciu laty).

A w tym samym mniej więcej czasie (1865 r.) Karol Miarka opublikował „Głos wołającego na puszczy Górnośląskiej”. Apelował w nim do polskiej społeczności: „Jako sędziowie pokoju macie także sposobność kary pieniężne na bibliotekę ludową obracać.” Prusy zniosły poddaństwo kilka dekad wcześniej niż Rosja.

Czytelnicy „Rewizora” wiedzą, że jeden z bohaterów sztuki Gogola, Ammos Fiodorowicz Lapkin-Tiapkin, był czynnym prawnikiem. Z „Uwag dla aktorów”: „Sędzia, przeczytał w życiu pięć-sześć książek i dlatego jest trochę wolnomyślny. W tym, co słyszy, lubi dopatrywać się głębszego znaczenia, i dlatego nadaje wagę każdemu własnemu słowu”. C.d. jego charakterystyki zainteresowani znajdą w edycji tej poważnej komedii przełożonej przez Juliana Tuwima (KiW 1954).

Jak głosowało Jedwabne w ostatnich wyborach? Dane z komisji nr 1: za Nawrockim ‒ 335 głosów, 84 ‒ za Trzaskowskim.

Andrew Eliot, prapraprzodek poety-noblisty, był ‒ wedle rodzinnego przekazu ‒ jednym z ławników w procesie kobiet oskarżonych o czary w miasteczku Salem. Zapisano, że „właśnie z tego powodu cierpiał niepomiernie przez resztę żywota swego”. Szczegóły w biografii T.S. Eliota pióra Petera Ackroyda (WL 1996, tłum. Krzysztof Mazurek).

Przyjemcą weksla był jego akceptant (czyli przyszły płatnik). Zobowiązanie powstawało z chwilą złożenia przez niego podpisu (czyli akceptu). Czytam dawne prawo wekslowe z 1936 r. (czyli się go uczę).

Uwłóczenie ‒ słowo z rozdziału X Konstytucji 3 Maja o edukacji dzieci królewskich („Przeto baczność o dobre ich wychowanie do Narodu należy, bez uwłóczenia jednak prawom rodzicielskim.”).

Bardzo pomocną dla Josepha Conrada była królewska dotacja, przyznana w 1905 r. Przy procedurze jej odbioru powstał spór o wysokość zadłużenia pisarza. Conrad był przeciwny negocjacjom z udziałem adwokatów. Jego stanowisko podaję za biografią pióra Zdzisława Najdera: „Długów można było nie płacić, kiedy się nie miało z czego ‒ ale nie wolno ich było negować, targując się o wysokość należnej kwoty”. Dodam, że szło o dżentelmeńskie pożyczki na słowo.

Litkup ‒ termin z historii prawa oznaczający poczęstunek (na koszt nabywcy) po zawarciu ważnej umowy. Staropolskie słowo już nie funkcjonuje. Ma jednak następcę w zwyczaju „opijania” drogiego zakupu.

Ius, iutis mando; ius, iuris in agmine pando. Prześmiewczy zwrot, w którym dwa słowa (polewka i prawo) tylko w mianowniku wyglądają tak samo, ale w dopełniaczu ‒ inaczej. Oto jego przekład: „Polewkę zjadam, sprawiedliwość po kolei wykładam” („Listy ciemnych mężów”, PIW 1977, tłum. Tadeusz Brzostowski).

Czytamy w „Kwiatach polskich” o ekspansji kapitału w postaci „banków braterskich i siostrzanych”, „akcji ciotecznych i stryjecznych”. Są tam też „akcje-kuzynki, akcje-szwagry, firmy-synowe, firmy-teście”. Poetycki bukiet wręczony przez Tuwima.

Ze zbioru antycznych facecji: „Głupiec słyszał, że w Hadesie są sprawiedliwe sądy. Więc kiedy miał sprawę do sądu, powiesił się”.

Niezłą ilustracją obecnych sporów na linii prezydent ‒ rząd jest ten wers Mikołaja Reja: „Rzeczpospolita nigdy więtszej szkody nie miewa, jedno z swych stróżów niezgody”. Dobra rada sprzed pięciu wieków, ale cóż, kiedy pochodzi od kalwina…

Arabskie korzenie ma słówko wakil, które w Indiach, Pakistanie i Bangladeszu oznacza pełnomocnika. Wakilem był, co oczywiste, Gandhi podczas swej praktyki adwokackiej.

prawnik, pisarz, członek PEN Clubu, autor książek „Dezyderata. Dzieje utworu, który stał się legendą”, „Opis krainy Gog” i „Czarna ikona – Biełomor”.

Ilustracja: Ammos Fiodorowicz Lapkin-Tiapkin, rysował Dimitrij Kardowskij