Zasada jawności w procesie cywilnym oznacza, że osoba pełnoletnia może być obecna na sali rozpraw i przysłuchiwać się dowolnej sprawie. Każdej? Nie. Przepisy procedury jawnie formułują wyłączenia, np. związane ze sprawami rodzinnymi i opiekuńczymi.
Antycypuję, że jedynym dniem bez prezydenckiego narzekania na rząd będzie Wigilia.
Stanisław August Poniatowski abdykował w listopadzie 1795 r. Miesiąc wcześniej trzej zaborcy dokonali całkowitego podziału Polski. Tamtą jesień od obecnej dzieli 230 lat.
Argument obronny Brauna, że jego sprawę prowadzi neosędzia, jest według mnie zasadny. Spytałem kompetentnego kolegę o zdanie w tej kwestii. Oto odpowiedź Petrusa Suma: „Pozwól, że zacytuję Słonimskiego: »Tonący brzydko się chwyta«”. Ładnie!
Don Kichot obiecał swemu giermkowi wyspę. Sanczo nigdy jej nie dostał, ale podsunięto mu lądowe miasteczko Bakczysz (jego nazwa oznacza podarek na pograniczu prawa). Sługa nie odrzucił prezentu ‒ rządził nienajgorzej, bo ludzie „zadziwili się sądami i wyrokami nowego gubernatora.”
Amerykańska konstytucja (1789 r.) powstawała wśród wielkich sporów. Jej twórcy zastrzegli całkowitą tajność obrad. Protokoły obrad zostały ujawnione dopiero po półwieczu, po śmierci Jamesa Madisona ‒ ostatniego z żyjących uczestników obrad.
§§§§§
Justice to po angielsku sprawiedliwość, ale co znaczy Mister Justice? Ano: Panie Sędzio! Usłyszawszy zwrot na filmie „Norymberga”, postanowiłem sprawdzić. Przeczytałem, że odnosi się do sędziów najwyższej instancji. Uznanie dla scenarzysty! ‒ Robert H. Jackson, nim został głównym oskarżycielem w procesie przywódców III Rzeszy, był sędzią Sądu Najwyższego USA.
Aplikant adwokacki Dmitrij Bogrow zabił Piotra Stołypina, premiera Rosji. Zamach z dnia 1.9.1911 r. miał miejsce w kijowskim teatrze. Pośród publiczności było dwudziestu oficerów i dziewięćdziesięciu tajniaków. Zamachowiec był synem adwokata i współpracownikiem Ochrany.
Wyręczyciel, jak już pisałem, to wedle starego prawa wekslowego z 1936 r. osoba „która ma przyjąć albo zapłacić weksel w potrzebie”. Inne określenie wyręczyciela to honorant.
Nakłady w prawie cywilnym według prof. Petrażyckiego to „czyny na rzecz innych, wywołujące pewne skutki prawne”, w tym „stwarzające prawa procesowe dla tego, kto ich dokonał.” To, co może być sporne, to nakłady zbytkowne (impensae voluptuariae).
Oto slogan przypisany Clarence’owi Darrowowi, czołowemu adwokatowi amerykańskiemu z początków XX wieku: „Różnica przekonań nie oznacza, że twój przeciwnik nie ma racji”. Nie wypowiedział tych słów, lecz jego biograf (Irving Stone) uważa, że Darrow był im wierny całe życie.
Świadeczny list to w staropolszczyźnie ‒ według słownika prof. Brűcknera ‒ pisemne poświadczenie, świadectwo.
Czelot ‒ jak czytamy w „Cesarzu” Ryszarda Kapuścińskiego – to osobiste wykonywanie przez władcę Etiopii „godziny sprawiedliwości”. Hajle Selasje, uważający się za następcę króla Salomona w prostej linii, wydawał wyroki odziany w „czarną, sięgającą ziemi togę”.
I na zakończenie – mądrość z Czarnego Lądu: „Nałogowy złodziej i ze stołu będzie kradł.”
Marian Sworzeń
prawnik, pisarz, członek PEN Clubu, autor książek „Dezyderata. Dzieje utworu, który stał się legendą”, „Opis krainy Gog” i „Czarna ikona – Biełomor”; strona: www.marian-sworzen.pl
