PiS powołując Krajową Radę Sądownictwa w 2018 r. złamał konstytucję wyjątkowo brutalnie. Przerwał kadencję poprzedniej Rady, ale też uzurpował sobie kompetencję wybrania do nowej 15 sędziów, którzy dotychczas byli wybierani przez samych sędziów według ustalonych zasad.

Parlament owszem, miał prawo wybrać, zgodnie z konstytucją, 4 posłów i dwóch senatorów, ale wybrał nadto 15 sędziów, którzy się na to, oczywiście, zgodzili, nie przejmując się tym, że w ten sposób łamią zasadę niezależności i odrębności władzy sądowniczej. Tak było w PRL, sędziowie byli w pełni zależni od władzy polityczni i pewnie, zdaniem tych wybranych sędziów, tak było w porządku. Inaczej przecież by się na tak instrumentalne potraktowanie nie zgodzili.

Rządzący wykorzystali pewną nieprecyzyjność konstytucji, w której rzeczywiście nie napisano w jakimś konkretnym przepisie, kto do KRS wybiera sędziów i mając w tej kwestii [niejasność] ustawy zasadniczej uchwalili sobie dodatkową kompetencję sejmowego wyboru sędziów. Ich niedouczeni prawnicy i oni sami uznali, że skoro konstytucja nie określa tego wprost, to w takim razie możemy sami działać w myśl zasady „co nie zakazane to dozwolone”.

Tymczasem taka zasada ma zastosowanie do osób fizycznych, organizacji prywatnych, a na straży tego, co czyni władza publiczna, stoi art. 7 konstytucji, żądający od aktywności każdej władzy podstawy prawnej oraz szanowania granic obowiązującego prawa. Innymi słowy: obywatel może czynić wszystko, co nie jest zakazane, a rząd, parlament, prezydent i każda władza publiczna tylko to, na co jest prawna, wyraźna podkładka.

Sejm i prezydent Duda złamali artykuł 7.
Sejm jest odpowiedzialny tylko polityczne, ale prezydent odpowiada także prawnie i mam nadzieję, że doczekam czasu, kiedy były prezydent za ten gwałt na konstytucji odpowie.

Jakie są konsekwencje złamania konstytucji w opisany tu sposób? Niekonstytucyjna KRS i niekonstytucyjnie przedstawiani prezydentowi do powołania sędziowie – to tzw. neosędziowie. Za każdym z nich stoi niejako grzech pierworodny, który musi być zmyty. Temu ma służyć reforma Żurka. W gruncie rzeczy chodzi w niej o przywrócenie stanu ex ante, stanu konstytucyjności pozycji sędziów.

I na koniec: skąd wiemy, że sędziów do niej powinni wybierać sędziowie? Po pierwsze nie może tego robić Sejm, bo nie miał podstawy prawnej, co już wiemy z wcześniejszego wywodu, a po drugie: jeśli ktoś musi ich wybrać, bo w składzie KRS ma być ich piętnastu, to muszą być to sami sędziowie, co wynika z zasady trójpodziału władz i zasady odrębności władzy sądowniczej. Głównym zadaniem KRS jest stanie na straży niezależności sądownictwa i niezawisłości samych sędziów. Czy lis może pilnować kurnika?

Jerzy Adam Stępień

Autor wcześniej opublikował ten komentarz na swoim profilu FB

Tytuł od redakcji MK