Marian Sworzeń. Prawo Wielkich Liter: DRUGA INSTANCJA

0
(0)
Druga instancja, a dokładniej – sąd drugiej instancji to pojęcie kodeksowe (np. 367 kpc). Łacińskie słowo instantia tłumaczone jest jednak jako obecność, teraźniejszość. Niezadowoleni, szukamy po raz drugi, wytrwale wertując słowniki. Udało się! Oto inne znaczenia: wstawiennictwo, wytrwałość, prośba za kimś.
Rosja Sowiecka osądziła i skazała szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego w procesie moskiewskim. Wyrok zapadł 78 lat temu – 21 czerwca 1945 r. Pamięć o tym wydarzeniu jest ważna i konieczna.
Uwagi Petrusa Suma z jego najnowszego maila: „Niby nic nowego, a jednak zaskakuje. Neo-KRS promuje, a PAD powołuje nowych niby-sędziów z grona nieudaczników, karierowiczów i łajdaków, rząd zaś, zamiast temu przeciwdziałać, koncentruje się na tym, jak pozwolić chłopcom w mundurkach postrzelać sobie bezkarnie do ludzi. Quo vadis, Patria nostra?”.
Gandhi, nim w 1888 r. wyruszył do Londynu na studia prawnicze, uczył się w uniwersytecie w mieście Bhawnagar. Z hinduską uczelnią rozstał się po pierwszym semestrze, w Anglii studiował cztery lata. Nie znaczy to, by zachwycił go prawny system Imperium Brytyjskiego. Było wprost przeciwnie.
A ten oto dziewięćsił można zweryfikować, patrząc na relację z piłkarskich mistrzostw Europy:
                                 G  O   L
                                 L   A   S
                                 R  Ą   K
Izby – poselska i senatorska – obie pod „Prezydencyą Króla” składały się na „Sejm czyli Stany zgromadzone” – tak stanowił rozdział VI Konstytucji 3 Maja zatytułowany „Sejm czyli Władza Prawodawcza”.
Najwyższy Trybunał Administracyjny – przedwojenny odpowiednik dzisiejszego NSA – w 1938 r. zatrudniał 46 sędziów. Nowych spraw (zaokrąglam) wpłynęło wtedy 8400, z roku poprzedniego zostało 11500, załatwiono 9500 (vide „Mały Rocznik Statystyczny” z 1939 r.).
Subhasta – kolejne zapomniane słowo związane z postępowaniem egzekucyjnym. Odnosi się do publicznej licytacji zadłużonej nieruchomości. Nazwę swą wywodzi od urzędniczej włóczni (łac. hasta), którą wtykano w ziemię dla powiadomienia chętnych.
Tak mówił o sobie John Galsworthy (1867-1933), autor „Sagi rodu Forsyte`ów”: „Prawo ukończyłem, uzyskałem dyplom barristera – adwokata na kontynencie – nigdy jednak nie praktykowałem, za to ojciec mój był czynnym prawnikiem, co nie pozostało zapewne bez wpływu na wybór niektórych moich postaci”.
Autor tych słów był czynnym prawnikiem w Pradze. „Możliwie rzadko kłamie się nie wtedy, gdy jest po temu rzadka okazja, lecz tylko wówczas, gdy możliwie rzadko się kłamie” – to aforyzm Franza Kafki. Przekładu z niemieckiego dokonał Jerzy Ciurlok – dziennikarz radiowy, publicysta, historyk Śląska. On też przełożył słowa Kafki na śląski: „Wichlyrzi sie wedle możności mało niy, kiej się mo malućko ȏkazyji do cyganiynio, nō ynoś kiej sie wedle możności jak nojmynij wichlyrzi”.
Niemal od trzech miesięcy przywołuję cytaty z „Morderców” Elii Kazana w przekładzie Zofii Zinserling (PIW 1982). Różne. Od poważnych po błahe. Ten będzie oczywisty: „Prawo, jak się nad tym zastanowić, to zawód ogromnie ludzki”. To słowa jednego z obrońców. Poważne. Nie błahe.
Czwarty grosz, inaczej czwarcizna, to pojęcie staropolskiego prawa spadkowego. Synowie  dziedziczyli ziemię, zaś córki otrzymywały tylko ¼ wartości pozostawionych dóbr. Gotowy temat dla feministek.
Johannes Scheffler alias Angelus Silesius urodził się przed 400 laty. Choć mistyk, czasem pisał o ziemskiej codzienności. Dowodem jego dwuwiersz z pytaniem o istotę sprawiedliwości. By nie uchybić mistrzowi poetyckiej zwięzłości, jego odpowiedź przekażę za tydzień.
Autorka biografii królowej Bony, Maria Bogucka, wspomina o jej prawniczych zainteresowaniach. Kazała ułożyć dla siebie zbiór przepisów Wielkiego Księstwa Litewskiego. Poleciła sporządzenie kodeksu prawa zwyczajowego jej rodowego księstwa, Bari. Notabene to ona doprowadziła do zmiany nazwy miasta Rów na Bar. Stąd konfederacja barska, a nie np. rowowa czy rowska.

Marian Sworzeń

prawnik, pisarz, członek PEN Clubu, autor książki „Dezyderata. Dzieje utworu, który stał się legendą
Zdjęcie ilustrujące: Ława oskarżonych w Procesie 16
Print Friendly, PDF & Email

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

No votes so far! Be the first to rate this post.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest

wp-puzzle.com logo

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments