Przypomnijmy: postanowieniem z 23 lutego 2023 r., VI SA/WA 8158/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniosek sędziego Sądu Najwyższego Pawła Grzegorczyka o wstrzymanie wykonania – w stosunku do niego – postanowienia Prezydenta RP z 17 września 2022 r. w sprawie wyznaczenia sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Pisaliśmy o tym w Monitorze (WSA wstrzymuje postanowienie Prezydenta w sprawie wyznaczenia sędziego Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej)

Postanowieniem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GZ 134/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym postanowienie o wstrzymaniu postanowienia z 23 lutego 2023 r. stało się prawomocne.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie argumenty zawarte w zażaleniu Prezydenta RP za bezzasadne. Odwołał się m.in. do wyroku TSUE z 6 października 2021 r., C-489/19, w którym stwierdzono, że przeniesienie sędziego bez jego zgody między dwoma wydziałami tego samego sądu może naruszać zasady nieusuwalności i niezawisłości sędziego, ponieważ nie tylko wpływa na zakres spraw przydzielanych do rozpoznania, ale również może istotnie oddziaływać na życie i karierę sędziego. Uzasadnia to potrzebę istnienie gwarancji proceduralnych oraz możliwości zaskarżenia na drodze sądowej decyzji mających wpływ na karierę sędziów, w tym ich status.

Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że o wyznaczeniu do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej nie decyduje losowanie, lecz wybór (wskazanie) Prezydenta RP, który nie tylko był kontrasygnowany przez Prezesa Rady Ministrów, lecz nastąpił także bez wskazania jakichkolwiek kryteriów i uzasadnienia tego wyboru, a co więcej, bez uwzględnienia zgody sędziego, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia art. 180 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że przedmiot sprawy, w której złożono zażalenie, nie odbiega od przedmiotu spraw dotyczących zawiadomienia o dacie przejścia sędziego w stan spoczynku (zob. np.: orzeczenia w sprawach: II GZ 51/19, II GZ 60/19, II GSK 295/20, II GSK 335/21), w których ze względu na ich przedmiot Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że odmowa kontroli sądowej rozstrzygnięcia w zakresie sprawy indywidualnej sędziego w sferze stanowiącej o istocie wykonywania funkcji sędziego prowadziłaby – w wyniku pozbawienia sędziego możliwości kwestionowania działań mających wpływ na zakres jego praw i obowiązków – do naruszenia art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. (SD)