W czwartek 21 grudnia Trybunał Sprawiedliwości UE ogłosi wyrok w sprawie o dalsze zajmowanie stanowiska sędziego sądu powszechnego przez sędziego, który osiągnął wiek emerytalny.
Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawał odwołanie od uchwały KRS umarzającej postępowanie w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przed sędziego, który osiągnął wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku. Bezpośrednią przyczyną umorzenia tego postępowania było złożenie przez sędziego oświadczenia o woli dalszego zajmowania stanowiska po upływie terminu określonego w Prawie o ustroju sądów powszechnych. Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych powziął wątpliwość, czy uzależnienie skuteczności oświadczenia przez sędziego woli dalszego zajmowania stanowiska od zgody innego organu (KRS) jest zgodne z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE. Po drugie, sąd ten chce także wyjaśnić, czy powołany przepis TUE sprzeciwia się
prekluzyjnemu charakterowi terminu do wyrażenia woli dalszego zajmowania stanowiska sędziowskiego, nieuwzględniającemu przyczyn uchybienia terminowi.
2 marca 2023 r. Rzecznik Generalny Trybunału Athanasios Rantos wydał swoją opinię, pisząc:
[…] 80. […] proponuję, aby na pytania prejudycjalne zadane przez Sąd Najwyższy (Polska) Trybunał odpowiedział w następujący sposób:
1) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które uzależnia skuteczność oświadczenia woli sędziego o dalszym zajmowaniu stanowiska sędziego po ukończeniu wieku przejścia w stan spoczynku od uzyskania zgody organu, w przypadku którego został wykazany brak niezależności od władzy ustawodawczej lub wykonawczej i który podejmuje swoje decyzje na podstawie niejasnych i trudnych do zweryfikowania kryteriów.
2) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu interpretowanemu w ten sposób, że spóźnione oświadczenie przez sędziego woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku przejścia w stan spoczynku jest bezskuteczne bez względu na okoliczności uchybienia terminowi i na znaczenie tego uchybienia dla postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, pod warunkiem że uregulowanie to jest zgodne z zasadą proporcjonalności.
Monitor poinformuje o wyroku. Tymczasem na marginesie chciałby zwrócić uwagę, że ani Sąd Najwyższy – co oczywiste (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych składa się z neosędziów, podobnie jak KRS w części sędziowskiej) -, ani Rzecznik Generalny – co trudno zrozumieć – nie podnieśli kwestii niekonstytucyjnego składu Krajowej Rady Sądownictwa. Wyroki Trybunału Sprawiedliwości najczęściej są zgodne z opiniami rzeczników generalnych, lecz nie jest to reguła obowiązująca. /pr/
