Profesor Biernat o zawstydzających wypowiedziach doktora Dudy i magister Przyłębskiej

14 listopada Dziennik Gazeta Prawna w dziale Prawnik zamieścił polemikę prof. dr. hab. Stanisława Biernata, kierownika Katedry Prawa Europejskiego na WPiA UJ,sędziego Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku i byłego wiceprezesa Trybunału w latach 2010 – 2017 z wypowiedziami prezydenta Andrzeja Dudy i sędzi Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej.

Prezydent w wywiadzie udzielonym 7 listopada Telewizji Trwam powiedział [by nie było wątpliwości, Monitor zacytuje fragment z zapisu, opublikowanego na stronie internetowej prezydent.pl]:

„Tu można ubolewać, że polski Trybunał Konstytucyjny do tej pory nigdy nie zdobył się na takie orzeczenie [nadrzędności polskiej konstytucji nad prawem unijnym – przyp. MK], które w tej sprawie w sposób absolutnie jednoznaczny i absolutnie stanowczy – bo były takie orzeczenia, które wskazywały na tę nadrzędność polskiej Konstytucji nad prawem Unii Europejskiej ‒ tak jak przecież zrobił to Trybunał Konstytucyjny w Niemczech, w Karlsruhe: jasno i wyraźnie powiedział, że niemiecka konstytucja stoi ponad prawem europejskim i że mogą być przyjmowane rozwiązania, oczywiście jeżeli zaakceptuje je parlament.”

Polemizując z tą wypowiedzią prezydenta, poddającego w wątpliwość jednoznaczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego prof. S. Biernat pisze:

„Najszerzej, analizując rozmaite aspekty prawa polskiego i unijnego, odniósł się trybunał do tego zagadnienia w wyrokach z 11 maja 2005 r., sygn. K 18/04 w sprawie traktatu akcesyjnego, z 24 listopada 2010 r., sygn. K 32/09 w sprawie traktatu z Lizbony oraz z 16 listopada 2011 r., sygn. SK 45/09 w sprawie rozporządzenia unijnego.

W pierwszym z wyroków TK stwierdził m.in., że istnieją konstytucyjne granice przekazywania kompetencji na rzecz organizacji międzynarodowej – Unii Europejskiej. Sprzeczność między normą konstytucyjną, a normą prawa wspólnotowego (teraz: unijnego) nie może być usunięta poprzez nadrzędność prawa wspólnotowego. Nie mogłaby też prowadzić do utraty mocy obowiązującej normy konstytucyjnej i zastąpienia jej wspólnotową ani do ograniczenia zakresu stosowania tej normy do obszaru, który nie został objęty regulacją prawa wspólnotowego. Zdaniem TK przepisy konstytucji jako aktu nadrzędnego i stanowiącego wyraz suwerennej woli narodu nie mogą utracić mocy obowiązującej bądź ulec zmianie przez sam fakt powstania nieusuwalnej sprzeczności pomiędzy określonymi przepisami. W takiej sytuacji suwerenny polski ustrojodawca konstytucyjny zachowuje prawo samodzielnego zadecydowania o sposobie rozwiązania tej sprzeczności, w tym również o celowości ewentualnej zmiany samej konstytucji. W drugim przytoczonym wyroku w obszernych wywodach TK usytuował nadrzędność konstytucji w szerszym kontekście suwerenności i tożsamości narodowej oraz konstytucyjnej. Wreszcie w trzecim wyroku TK orzekł o dopuszczalności badania przez siebie zgodności z konstytucją rozporządzeń unijnych w postępowaniu wszczętym w wyniku skargi konstytucyjnej po spełnieniu pewnych warunków.
Ponadto nadrzędność konstytucji wobec prawa unijnego podkreślił TK w wyrokach: z 27 kwietnia 2005 r., sygn. P 1/05, z 12 grudnia 2011 r., sygn. P 1/11 oraz w postanowieniu z 19 grudnia 2006 r., sygn. P 37/05.”

Oczywiście, nie jest dobrze, gdy prezydent w tak kategoryczny sposób wypowiada się o innym konstytucyjnym organie, nie zapoznawszy się z jego bogatym dorobkiem orzeczniczym w omawianej dziedzinie. Na wszelki wypadek podajemy linki, albo prowadzące – dla uproszczenia i ułatwienia – do komunikatów po ogłoszeniu owych wyroków i postanowień, przy których każdy bez trudu znajdzie dostęp do dokumentów w sprawie (wniosków, opinii, wyroków z uzasadnieniem): K 18/04, K 32/09, SK 45/09, P 1/05, P 1/11, P 37/05, albo wprost do wyroków.

Pan prezydent ujawnił brak wiedzy nie tylko omawiając niedostatki orzecznictwa polskiego Trybunału Konstytucyjnego, ale także powołując się na Związkowy Trybunał Konstytucyjny. Prof. S. Biernat tak to komentuje:

„…jego orzecznictwo cechuje daleko posunięta lojalność wobec Unii Europejskiej i prawa unijnego. W wyniku długiej ewolucji orzecznictwa niemiecki trybunał wyodrębnił trzy sytuacje, w których należałoby odmówić normom prawa unijnego zastosowania w Republice Federalnej. Po pierwsze, gdy poziom ochrony praw podstawowych jednostek w świetle prawa unijnego okazałby się niższy od poziomu gwarantowanego w niemieckiej ustawie zasadniczej. Po drugie, gdy instytucje unijne przekroczyłyby w znaczący sposób przysługujące im kompetencje. Po trzecie, gdy naruszona zostałaby tożsamość konstytucyjna RFN. Związkowy TK podkreśla przy tym, że kontrola wystąpienia powołanych przesłanek powinna być dokonywana powściągliwie i przychylnie dla prawa europejskiego. Stąd też w bogatej judykaturze niemieckiego trybunału nie było dotychczas ani jednego przypadku zakwestionowania dopuszczalności obowiązywania i stosowania prawa unijnego w RFN, a wymienione wyżej sytuacje mają jak dotąd charakter hipotetyczny.”

Można by ewentualnie wybaczyć dr. Andrzejowi Dudzie brak wiedzy i uleganie może stereotypom, może jakimś fejkniusom, trudno jednak zrozumieć, jak możliwa jest wypowiedź sędzi Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej, która w telewizji publicznej (9 listopada, “Kwadrans polityczny”, prowadzący – Krzysztof Ziemiec) skomentowała słowa prezydenta: „Ja tutaj zgadzam się z prezydentem. Jeśli taki wniosek byłby, Trybunał Konstytucyjny być może przeciąłby wszelkie dyskusje. Tu akurat podzielam stanowisko prezydenta, że jeśli są takie wątpliwości, to być może powinniśmy się tym zająć”.

Trzeba zatem zgodzić się z byłym wiceprezesem Trybunału Konstytucyjnego, gdy pisze:

„Z zacytowanej wypowiedzi wynika, że osoba kierująca trybunałem w ogóle nie wie o istnieniu bogatego orzecznictwa w omawianej materii! Jest to wniosek zawstydzający i przygnębiający. W bardzo niewielkim stopniu łagodzi go stwierdzenie sędzi Przyłębskiej z tego samego wywiadu: „Uważam, że jestem świetnie wykształcona”.”

opr. pr

Ocena Czytelników
[Razem: 5 Średnio: 3.4]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

wp-puzzle.com logo